artikel

Strenge eisen aan ontslag op staande voet – tips voor horecaondernemers

Horeca 5083

Soms wil je een horecamedewerker op staande voet ontslaan. Als de sommelier een fles wijn jat, de serveerster een gast beledigt of de afwasser de kok bedreigt met een mes. Bij zo’n ontslag is het cruciaal om de regels goed te passen. Zeven noodzakelijke stappen speciaal voor horecaondernemers.

Strenge eisen aan ontslag op staande voet – tips voor horecaondernemers

Ontslag op staande voet kan alleen als het aan alle eisen voldoet. Dat komt omdat zo’n ontslag grote gevolgen heeft voor de werknemer. Zo heeft die geen recht op een WW-uitkering. De werknemer heeft er dus alle belang bij om een ontslag op staande voet aan te vechten bij de kantonrechter. Vanwege de grote implicaties, kijkt een rechter heel scherp of het ontslag volgens het boekje is. Zo niet, dan vernietigt de rechter het ontslag en blijft de werknemer in dienst.

Dringende reden voor ontslag op staande voet

Bij ontslag op staande voet moet de ondernemer de misdraging van de werknemer bewijzen, vooral als de werknemer de gebeurtenis ontkent. Getuigenverklaringen of foto’s dienen als bewijs. Als het voorval niet is te bewijzen en de werknemer ontkent, is het niet verstandig ontslag op staande voet te geven. Een tweede voorwaarde is een dringende reden. Het voorval moet zo ernstig zijn dat van de werkgever niet kan worden verlangd om de arbeidsovereenkomst te laten voortduren (zie kader ‘Extra augurkje als reden voor ontslag’). De persoonlijke omstandigheden van de werknemer spelen daarbij een rol bij. Een misdraging van een werknemer die al 25 jaar in dienst is, altijd goed heeft gefunctioneerd en kostwinner is, is minder dringend dan van een werknemer die een jaar in dienst is en al vele malen door de werkgever is aangesproken op zijn gedrag.

Soms kan een minder ernstige misdraging toch een dringende reden zijn. Bijvoorbeeld als de werknemer eerder op zijn gedrag is aangesproken en hem duidelijk gemaakt is dat bij een volgende misdraging ontslag op staande voet volgt. Ook kan een niet zo ernstige gedraging toch een dringende reden zijn als de werkgever hele strikte regels heeft en het voor de werknemers duidelijk is dat overtreding tot ontslag op staande voet leidt. Een voorbeeld is de cateraar van een luchtvaartmaatschappij die in de huisregels heeft staan dat het verboden is voor werknemers om etenswaren te gebruiken die terugkomen uit het vliegtuig. Een manager die een aantal pinda’s at uit een geopend zakje werd om die reden op staande voet ontslagen. Volgens de rechter is dit terecht omdat de regels daarover bij de werkgever duidelijk zijn, strikt worden nageleefd en de manager een voorbeeldfunctie heeft.

Reageren op beschuldiging

Voordat een ontslag op staande voet gegeven kan worden, moet de werknemer in de gelegenheid worden gesteld om op de verwijten te reageren. Die reactie kan schriftelijk of mondeling.
De reden van het ontslag moet aan de werknemer worden meegedeeld. Doe dat schriftelijk. Van belang is om de reden goed te formuleren, volledig te zijn en de opgegeven reden(en) moet(en) kunnen worden bewezen. Het komt vaak voor dat werkgevers strafrechtelijke termen gebruiken zoals ‘diefstal’ of ‘fraude’. Wees daar voorzichtig mee.

Om een voorbeeld te geven: als een werknemer de fooien niet afdraagt aan de fooienpot en wordt ontslagen vanwege ‘diefstal’, dan kan dat tot gevolg hebben dat het ontslag zal worden vernietigd. De strafrechtelijke term ‘diefstal’ impliceert namelijk dat iets is weggenomen. Dat is in dit voorbeeld niet het geval. Je kunt de werknemer alleen verwijten dat hij de fooien niet te heeft afgedragen. Dat zou wel onder de strafrechtelijke term ‘verduistering’ kunnen vallen.

Beter is het om de gedraging die de werknemer wordt verweten gewoon te omschrijven, zonder te kwalificeren. Wees daarbij compleet en zo precies mogelijk. De opgegeven redenen zijn leidend voor een rechter. Een rechter kijkt alleen naar de genoemde reden, niet naar de misdragingen die er misschien wel zijn, maar niet in de brief staan. Ook al zijn de misdragingen wel te bewijzen.

Zodra de werkgever op de hoogte van de dringende reden is, de dringende reden voldoende vaststaat en de werknemer is gehoord, moet zo snel mogelijk het ontslag gegeven worden. ‘Onverwijld’ heet dat. Een vuistregel is binnen een dag. Als de werkgever te lang wacht, kan dat voor de rechter reden zijn om het ontslag te vernietigen, met alle negatieve gevolgen voor de werkgever van dien.

Rechter vernietigt ontslag op staande voet

Als de rechter het ontslag vernietigt, kan de werknemer ervoor kiezen om zich neer te leggen bij het einde van de arbeidsovereenkomst. Maar dan wel door aanspraak te maken op de transitievergoeding, een billijke vergoeding en een vergoeding vanwege het niet in acht nemen van de opzegtermijn. Drie vergoedingen dus, die flink in de papieren lopen voor de ondernemer. Dat geldt ook als het ontslag op staande voet wordt gebruikt om een beëindiging met wederzijds goedvinden met een lage(re) vergoeding te forceren. Dat komt in de praktijk voor, maar is risicovol. Als duidelijk is dat het ontslag op staande voet onterecht is en bij de kantonrechter onderuit zal gaan, kan een werknemer ervoor kiezen om zich bij de beëindiging van de arbeidsovereenkomst neer te leggen, om vervolgens bij de rechter een flinke vergoeding te vragen. Als die werknemer al lang in dienst is, kan dat tot een hoge vergoeding leiden. De werkgever kan dat niet voorkomen door het ontslag op staande voet in te trekken. 

Zeven noodzakelijke stappen voor ontslag op staande voet

1. Stel heldere gedragsregels op voor je personeel, communiceer die gedragsregels duidelijk en controleer de naleving ervan.
2. Zorg voor bewijsmateriaal van de misdraging.
3. Wees zeker dat er sprake is van een dringende reden.
4. Geef de werknemer de kans om te reageren.
5. Zodra de dringende reden vaststaat en de werknemer is gehoord, geef dan
onmiddellijk het ontslag. De vuistregel is binnen een dag.
6. Geef het ontslag schriftelijk.
7. Omschrijf de misgedraging duidelijk in de brief, zonder te kwalificeren. Dus niet: ‘diefstal’, maar ‘het niet afdragen van fooien’.

Leestip: Hoe strik je toppers?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels