artikel

Koeling horeca: capaciteit, omgevingstemperatuur en energieverbruik

Horeca 20

In een omgeving waar de temperatuur snel oploopt, is het van belang dat etenswaren goed gekoeld zijn én blijven. Een goede koeling kan dan ook niet ontbreken. De grootste uitdagingen op het gebied van koelen zijn de omgevingstemperatuur, de benodigde capaciteit en energieverbruik. Waar moet je als horeca ondernemer op letten bij de aanschaf van koelapparatuur? Leveranciers van professionele koel- en vriesapparatuur geven antwoord. Plus bespaartips van Hakvoort Professional. 

Koeling horeca: capaciteit, omgevingstemperatuur en energieverbruik
Keuken-op-Koudetechniek-van-Veld-t-Badhuys

Hoe warm wordt het in de keuken? Hoe vaak gaat de deur van de koeling horeca open? Welke apparatuur staat naast de koeling? Hoeveel koelcapaciteit is er op dit moment nodig? Gaat dat veranderen in de toekomst? Hoe is de routing in de keuken en achter de bar? Dit zijn zomaar een paar vragen die leveranciers van professionele koel- en vriesapparatuur stellen op het moment dat ze aan tafel zitten met een ondernemer.

‘De grootste uitdaging voor ondernemers is vaak de omgevingstemperatuur’, weet Mick Houben van Levens. Hij is productspecialist op het gebied van de Desmon-koelingen. ‘Om koeltechniek binnen een ruimte optimaal te laten functioneren is de omgevingstemperatuur een bepalende factor. Het heeft namelijk invloed op de keuze voor stekkerklare apparatuur of apparatuur die draait op een separate aggregaat. Bovendien moet bij stekkerklare apparatuur rekening worden gehouden met ruimte voor de condensor om warmte af te voeren én er moet voldoende ruimte zijn om koude lucht aan te voeren om de compressor te koelen.’

koeling horeca

DKK1421-GR-2-deurs-RVS-koelkast-Green-uitvoering-met-60-mm-isolatie-en-koelgas-R290-Eissens

‘Routing is een erg belangrijk aspect om mee te nemen in de oriënterende gesprekken’, weet Jurgen Bouw van Horecatechniek Nederland. ‘Medewerkers in de keuken en achter de bar werken efficiënter als de routing perfect is, wat weer bijdraagt aan het resultaat van de onderneming. Daarnaast is de opslagcapaciteit van belang. Dat is een uitdaging omdat de apparatuur geïnstalleerd moet worden in reeds bestaande, kleine ruimtes onder de bar of in de keuken.’

Michel Berends, commercieel manager bij Veld, vindt ook dat het bepalen van de juiste capaciteit een uitdaging op zich is. ‘Het is belangrijk om te berekenen wat er op dit moment nodig is aan capaciteit, maar misschien is het nog wel belangrijker om te kijken naar de toekomst. Wat is de verwachting en is de capaciteit daarop berekend? Pas dan kun je investeren in apparatuur die toekomstbestendig is.’

Adviesgesprek koeling horeca

De meeste leveranciers raden een adviesgesprek op locatie aan, waarbij de keuken wordt gemeten, de wensen worden besproken en waar wordt gekeken naar alle aspecten die verder van belang zijn. Houben (Levens): ‘De oppervlakte van de keuken en de hoogte van het plafond hebben invloed op de omgevingstemperatuur. Ook de keukenopstelling is van belang, want het grootste gedeelte van de apparatuur die wordt gebruikt, geeft warmte af. Een stekkerklare koeling met het motorcompartiment tegen een grill aan plaatsen, is vragen om moeilijkheden. Een gesprek op locatie is ontzettend belangrijk, want pas dan kunnen wij ervoor zorgen dat de koeltechniek uiteindelijk optimaal functioneert.’

Joshua Winnen van AKE-Ideal NordCap benadrukt dat de juiste opstelling van de apparatuur invloed heeft op de duurzaamheid en energieverbruik. ‘Hoe warmer een koelkast of vriezer staat opgesteld, hoe meer energie hij verbruikt. Bij één graad Celsius temperatuurverschil kan dat al leiden tot 3 tot 5 procent meer energieverbruik door het apparaat.’

koeling horeca

TGM3-CR-JKL-Levens

Maurits Eissens van Eissens FSE neemt logischerwijs de wensen van zijn klanten altijd als uitgangspunt: ‘Men weet wel of ze een koelkast, koelcel of een werkbank nodig hebben. Ons advies gaat vervolgens over het gebruik van de apparatuur, bijvoorbeeld het verschil tussen een vriescel en een invriescel. Door daarover uitleg te geven, ontstaat er geen verkeerde verwachting. Een product dat al ingevroren is en een temperatuur van -20°C heeft, beïnvloedt de temperatuur in de vriescel niet. Maar een product dat op kamertemperatuur is, heeft wel degelijk invloed op de temperatuur in de vries- of koelcel. Het beste is dat de temperatuur in het apparaat zoveel mogelijk gelijk blijft en zéker niet boven de 7°C uitkomt in het geval van een koeling, want bij die temperatuur ontstaat er bacterie-ontwikkeling.’

Jurgen Bouw van Horecatechniek Nederland onderstreept het belang van een goed adviesgesprek nogmaals: ‘Online is tegenwoordig veel informatie én apparatuur te vinden. Bij een zoektocht op internet is echter niet te zien wat de beste oplossing is voor de specifieke situatie van de ondernemer.’

Duurzaamheid koeling horeca

Berends (Veld): ‘Zelf vinden we duurzaam ondernemen of maatschappelijk verantwoord ondernemen erg belangrijk. Dit nemen we ook altijd mee in het adviesgesprek. Zo geven we bijvoorbeeld advies over natuurlijke koudemiddelen en warmteterugwinning.’

koeling horeca

Zanussi-A-label-koeling-Hakvoort

Natuurlijke koudemiddelen, zoals koolstofdioxide (CO2), dragen minder bij aan het broeikaseffect, zijn minder slecht voor de ozonlaag en hebben dus minder negatieve invloed op het milieu. Een koelsysteem op basis van natuurlijke koudemiddelen is niet veel duurder, volgens Veld. Bovendien is er sprake van een kortere terugverdientijd door de lagere exploitatiekosten, zoals een lager energieverbruik. Berends: ‘Een koel- en vriesinstallatie die gebruikmaakt van natuurlijke koudemiddelen verbruikt beduidend minder energie, doordat de warmteoverdracht van deze stoffen groter is dan die van synthetische koudemiddelen’.

Energielabels

Voor diverse koel- en vrieskasten zijn energielabels beschikbaar. Winnen (AKE-Ideal NordCap): ‘Sinds 1 juli 2016 moet het energieverbruik van een koelinstallatie voldoen aan de nieuwe Europese Ecodesign-richtlijn. Deze schrijft voor dat nieuwe, professionele koelkasten en vriezers moeten voldoen aan de minimale eisen op het gebied van energiezuinigheid. De mate van zuinigheid wordt aangegeven met energielabels, voorzien van de letters A tot en met G, waarbij A het meest zuinig is. In de loop van de tijd zullen deze regels steeds verder worden aangescherpt. In juli 2019 zal er een energielabel A+++ zijn.’ Door op de energielabels te letten, is het mogelijk te besparen op de energiekosten. Een oude koelkast met energielabel G vervangen door een apparaat met energielabel B levert (gemiddeld genomen) een besparing op van 80 procent.

Eric Harsta van Hakvoort Professional: ‘Door te kiezen voor een hr-uitvoering van Rubbens bijvoorbeeld, vermindert het energieverbruik van de koeleenheid met ten minste 40 procent. Van Zanussi Professional hebben we zelfs een A-label koelkast in het assortiment. Deze is voorzien van 90 mm dikke isolatie voor 100 procent omgevingsbescherming, zelfs in zware omstandigheden waarbij de temperatuur kan oplopen tot 40°C. Deze energiezuinige koelkast levert al snel een besparing op van €300 per jaar, in vergelijking met een koelkast van tien jaar oud.’

Klimaatklasse 5

Houben van Levens benoemt ook de klimaatklasse van de koeling als belangrijke motivator bij de keuze voor een bepaald apparaat. ‘Het allerbeste, bij stekkerklare koel- of vriesapparatuur, is een toestel dat valt in klimaatklasse 5. Deze apparaten zijn voorzien van een tropencompressor, die functioneert optimaal tot een omgevingstemperatuur van 43°C. In juni is het ontzettend warm geweest. Dat betekent dat ook de temperatuur in de keukens hoog oploopt. De toestellen van merken die aan de onderkant van de markt bewegen, zijn vaak maar tot een temperatuur van 32°C in staat optimaal te koelen. Bij zomerse temperaturen kan dit tot gevolg hebben dat de koel- en vrieskasten niet op temperatuur blijven, waardoor ondernemers hun voorraad moeten weggooien. De inhoud van een koelkast vertegenwoordigt een waarde tussen de €500 en €1000. Een koeling hoeft maar één of twee keer niet op temperatuur te blijven en het verschil in aanschafwaarde tussen een kwaliteitsmerk als Desmon of een B-merk is al weg.’

Prijsverschillen koeling horeca

Een aantal zaken verklaart het verschil in aanschafwaarde van de apparatuur. Maurits Eissens zegt daarover: ‘De prijsverschillen komen grotendeels voort uit de herkomst van het product en gebruikte materialen. Een koelkast uit Italië of Duitsland is in de regel duurder dan een apparaat uit China of Polen, dat heeft onder meer te maken met de hoogte van het arbeidsloon in die landen. Ook de gebruikte materialen verklaren een hoop: het soort rvs, type isolatiemateriaal, compressoren, verdampers (geverfd, gecoat of van rvs), condensor en de gebruikte regelaar die van heel basic tot heel geavanceerd kan zijn uitgevoerd. Een witte koel- of vrieskast is in het algemeen ook 15 tot 25 procent goedkoper dan een van rvs’.

koeling horeca

Horecatechniek-NL: koelingen staan steeds meer in het zicht.

Harsta (Hakvoort Professional): ‘Het type koeling speelt ook mee in de prijs. Een statische koeling is te vergelijken met een koelkast voor thuisgebruik en beschikt over een koelwand aan de achterzijde van de koelkast. Een geforceerde koeling beschikt over een inwendige ventilator die de gekoelde lucht door de koelkast blaast, waardoor bovenin en onderin de koelkast dezelfde temperatuur wordt behaald. Een geforceerde koeling is geschikt voor de ondernemer die meer controle wil en een gelijkmatige temperatuur nodig heeft in de gehele koeling. Een statische koeler is echter voordeliger.’

Mick Houben voegt daaraan toe: ‘De klimaatklasse, rvs of niet en het aantal (gecoate) verdampers is van belang voor de prijs. Ook wanddikte, regelaar en het gebruikte isolatiemateriaal beïnvloedt de prijs. In de producten van Desmon is het isolatiemateriaal vrij van HCFC’s en CFC’s, wat betekent dat het geen stoffen bevat die schadelijk zijn voor het milieu en de ozonlaag’. Ook capaciteit, mogelijkheden, duurzaamheid, energielabel, klimaatklasse en design spelen een rol bij de prijsstelling. Winnen (AKE-Ideal NordCap): ‘Zaken als onderzoek en ontwikkeling, energiebeleid en de eco-footprint van de fabrikant bepalen de prijs mede’.

Blast-chillers

Naast duurzaamheid in de vorm van een zo laag mogelijk energieverbruik en de toepassing van natuurlijke koudemiddelen, ziet Berends van Veld een trend in dag-afdekkingen op de koelmeubelen. Mick Houben van Levens ziet veel dat bedrijven -van productiebedrijven tot retail en horeca- ervoor kiezen om blast chillers (snelkoelers) te gebruiken. Volgens Houben heeft dat een aantal voordelen, zoals een langere houdbaarheid zonder kwaliteitsverlies en minder verspilling. Ook verliezen de producten minder gewicht en kan de inkoop worden verbeterd of gecentraliseerd, omdat er grotere hoeveelheden in een keer kunnen worden geproduceerd.

Kleuren van koelingen

Bij AKE-Ideal NordCap signaleert Winnen een toename in het leveren van koelingen in kleuren voor optimale product- en merkbeleving.

Horecatechniek Nederland ziet ook dat het steeds belangrijker wordt om de koelapparatuur in te passen in de stijl van de horecagelegenheid. ‘Waar voorheen de koelingen onder de bar werden verstopt, worden ze nu steeds meer onderdeel van de bar of het restaurant. Als de ondernemer de producten meer laat zien, kan dit meer verkoop opleveren. Zien doet kopen!’, zegt Jurgen Bouw enthousiast. ‘Bier is bijvoorbeeld een belangrijke pijler binnen de koeltechniek. Er komen steeds meer bierbrouwerijen en biersoorten bij, met name speciaalbier beleeft een enorme opmars. Horecaondernemers hebben dus een ruimer aanbod voor de bierdrinkende gast. Meer dranken op de fles betekent ook een grotere vraag naar gekoelde opties. Door gekoelde dranken in het zicht te plaatsen, ontstaat er een nog mooiere beleving voor de gasten.’

Bespaartips van Hakvoort Professional

  1. Maak regelmatig het condensor(filter) schoon. Een vuile condensor vergroot de kans op storingen door oververhitting van het koelsysteem en leidt tot ongeveer 10 tot 15 procent hogere energiekosten.
  2. Schakel de opzetvitrine aan het einde van de dag uit. De opzetvitrine is geen bewaarkoeling, dus laat deze niet onnodig aanstaan en stroom verbruiken. Plaats de producten terug in de centrale koeling.
  3. Zorg dat de deurrubbers in goede conditie zijn. Een kapot deurrubber kan leiden tot hogere energiekosten door overmatige ijsvorming. Ook het risico op bedorven producten is groter, doordat de temperatuur
    instabiel is.
  4. Vervang koel- en vriesapparatuur die ouder is dan tien jaar. Nieuwe apparatuur is zuiniger door betere isolatie en de nieuwste technologische toepassingen. Alleen al op basis van energieverbruik kan dit erg interessant zijn.
  5. Koop een koelkast of vriezer die past bij de voorraad. Een gevulde koel- of vrieskast verbruikt minder energie dan een (deels) leeg apparaat. Maar ook tijdens piekmomenten, zoals de feestdagen, moeten de etenswaren gekoeld kunnen worden. Houd hier rekening mee.

Energie Investerings Aftrek (EIA)

Om de aanschaf van energiebesparende apparatuur te stimuleren, is de Energie Investeringsaftrek (EIA) in het leven geroepen door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Dankzij deze regeling is het mogelijk om flink te besparen op energie- en investeringskosten. Bij aanschaf van energiebesparende en duurzame bedrijfsmiddelen kan een percentage van maar liefst 55,5 procent worden afgetrokken van de fiscale winst.
Er zijn een aantal voorwaarden van toepassing om gebruik te kunnen maken van de EIA:
– u bent ondernemer en inkomsten- of vennootschapsbelastingplichtig;
– uw bedrijf heeft winst gemaakt in de afgelopen drie jaren;
– de investering moet aan de specifieke eisen van de actuele energielijst voldoen;
– het totaalbedrag aan energie-investeringen moet tenminste €2.500,- per kalenderjaar zijn.
Aanvraag van de EIA verloopt via MijnRVO.nl. Deze website werkt met eHerkenning (EH), een soort DigiD voor bedrijven.

Door Suzanne Dekker

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels