artikel

Pasta als gangmaker

Restaurant

Pasta is, na brood, een van de oudste deegwaren die we kennen. De oudste gevonden resten van pasta dateren van 4000 jaar geleden in Azië. Door de jaren zijn er honderden variaties ontstaan, de meeste in Italië.

Pasta als gangmaker

De Grieken kenden een soort brede platte pasta, ‘laganon’, die lijkt op het hedendaagse lasagne. Zij kookten het alleen niet, maar roosterden of bakten de pasta in een oven. De Romeinse schrijver Apicius beschrijft in de eerste eeuw na Christus een soort gekookte pasta met vulling van vlees of vis, die hij ‘lagana’ noemt.

Saus

Al heel vroeg was bekend dat pasta gedroogd lang bewaard kon worden. Arabische teksten uit de vijfde eeuw spreken van gedroogde pasta, die in kraampjes op straat verkocht werd.

In 1785, telde pasta-hoofdstad Napels zo’n 280 pastawinkels waar het gekookt werd op houtskool. Mensen aten het ter plekke, met de blote hand en zonder saus. Later ging men er kaas of kruiden bij geven. Pas in het begin van de 19e eeuw bieden Italiaanse pastaverkopers tomatensaus met basilicum en zout.

Klik hier voor een aantal verrassende, hedendaagse pastarecepten.

Honderden variaties

Pasta kent enorm veel vormvariaties, elk met een eigen naam. Pas rond 1985 leerde men in Nederland dat er naast macaroni en spaghetti veel meer soorten zijn. De populaire macaroni is overigens in Italië een vrijwel onbekende pastavariant. De grootste variatie in vormen is wel nog steeds in Italië te vinden.

Een overzicht:

Naam Omschrijving
Alfabeto Pastaletters voor in soep.
Anchellini Korte pasta voor in soep.
Anelli Sicilian Grote ringvormige pasta voor in soep en salade.
Armonie Korte pasta voor in soep.
Ballerine Kleine pasta voor in salade of soep.
Bigoli Dikke (3 mm doorsnede) en lange spaghetti-achtige pasta, gemaakt van zacht deeg.
Bucatini Dunne (3 mm) gladde lange holle pasta.
Cannelloni Korte buisvormige pasta met grote diameter voor gebruik met saus of in ovenschotels.
Cannolicchi medi Korte buisvormige pasta, voor gebruik met saus of in ovenschotels.
Capelli d’angelo Heel dunne (1mm) en lange pasta voor in soep, meestal nestvormig gedroogd.
Cappelletti Middelgrote gevulde pasta met een vulling van vlees, groente of kaas.
Cappelletti Umbri Een typische kleine pasta uit Umbrië.
Cappello napoletano Kleine pastasoort voor schotels of salade.
Casarecci Vrij korte gekrulde pasta in allerlei lengtes, voor in saus.
Cavatelli Kleine brood-vormige holle, soms gevuld met ricotta.
Chiocciole Kleine pasta voor schotels of salade.
Ciocchetti Kleine pasta voor schotels of salade.
Cocciolette Kleine schelpvormige pasta voor in soep.
Conchiglie Schelpjes in allerlei maten.
Conchigliette Kleine pasta voor in soep en saus.
Conchiglioni Heel grote schelpvormige pasta.
Coquillettes Korte holle pasta, voor salade of saus.
Creste di galli Kleine pasta voor schotels of salades. De naam betekent hanekam.
Dischi Kleine pasta voor schotels of salades.
Farfalle Vlindervormige pasta voor in saus.
Fettuccine Lange lintvormige pasta.
Fettuccelle ricce Dikke gekrulde fettuccine.
Francesine Ronde vlindervormige pasta voor in saus.
Fusilli Spiraalvormige pasta voor in saus of salade.
Fusilloni Kleine spiraalvormige pasta voor in saus.
Gemelli Kleine smalle spiraalvormige pasta voor in saus.
Gianduietta Kleine pasta voor in saus.
Gigli Kleine gekrulde pasta voor in saus.
Gnocchi ‘Noedels’, kan behalve met tarwebloem ook met aardappelmeel.
Gramigna Kleine gekrulde pasta voor in saus.
Gramignoni Kleine gekrulde pasta voor in saus.
Grano Kleine graanvormige pasta voor in saus.
Grattoni Kleine graanvormige pasta voor in soep.
Italiana Korte holle buisvormige pasta voor in soep.
Lasagne Vellen pasta voor ovenschotels.
Linguine Smalle lange pasta.
Lumachine Kleine holle bolvormige pasta voor in saus.
Maccheroni (Macaroni) Kleine elleboog-vormige pasta voor in saus.
Mafalde Lange rechthoekige pasta met gegolfde zijkanten.
Malloreddus Kleine broodvormige pasta voor in saus, typisch voor Sardinië.
Maltagliati Kleine graanvormige pasta voor in saus.
Messinese lunga Vrij lange gekrulde pasta voor in saus.
Merletti Kleine pasta in speciale vormen voor in soep.
Messinesi Kleine open elleboog-vormige pasta voor in saus.
Mezzani Korte gladde holle pasta met een vrij grote diameter (5-6 mm).
Mostaccioli Dikke holle pasta voor in saus.
Mparrettati Dikke lange (20-30 cm) licht gekrulde pasta.
Nuvole Kleine pasta voor in saus.
Occhi di Passero Kleine graanvormige pasta voor in soep.
Ondule Kleine speciaal gekrulde pasta voor in saus.
Orecchiette Kleine oorvormige pasta voor in saus.
Orzo Een groep van korte, graanvormige pasta voor in soep.
Pantacce Kleine platte pasta voor in saus en soep.
Pappardelle Lange lintvormige pasta.
Paternoster Kleine buisvormige pasta voor in soep.
Pennine (Penne) Holle pasta voor in saus of salade.
Pennoni Vrij lange holle pasta.
Perciatelli Lange rechte holle pasta.
Pizzoccheri Platte rechthoekige pasta van boekweit uit Noord-Italië.
Quadrefiore Kleine apart gevormde pasta voor in saus.
Quadrettini Kleine vierkante pasta voor in soep.
Quadrucci rigati Kleine vierkante pasta voor in soep.
Radiatori Kleine radiator-vormige pasta voor in saus.
Ravioli Gevulde deegkussentjes in diverse maten.
Ricciarelle Een soort ‘dubbel-gekrulde’ tagliatelle.
Rigatoni Lange en grote holle pasta.
Rocchetti Kleine halfronde pasta voor in salades.
Ruotine Kleine wielvormige pasta voor in saus en soep.
Sagnarelli Ongeveer 5 cm lange, brede pasta met golvende randen.
Sciviottini Kleine holle pasta voor in saus.
Semi di Melone Kleine ‘meloenpit-vormige’ pasta voor in soep.
Spaghetti Lange vrij dikke pasta voor in saus of soep.
Spighe Kleine boomvormige pasta voor in saus en soep.
Stellette Kleine stervormige pasta voor in soep.
Strozzapreti Pasta die lijkt op een uitgewrongen handdoek. De naam betekent priesterwurger.
Tagliatelle Lange platte lintvormige pasta. Meestal gedroogd in nestjes.
Tagliati di Ziti Korte holle pasta voor in saus.
Tagliolini Heel lange smalle lintvormige pasta.
Tempesta Kleine cilindervormige pasta voor in soep.
Torchio Toortsvormige pasta. De vorm maakt het mogelijk om saus mee op te lepelen.
Tortelli Vierkante op ravioli lijkende gevulde pasta.
Tortellini Gevulde ringvormige pasta.
Trenne Dikke, buisvormige pasta met een vlak uiteinde zodat ze rechtop
Trennette Kleine variant van Trenne.
Tripolini Apart gevormde kleine pasta voor in saus.
Troffiette Korte gekrulde pasta.
Trottole Kleine apart gevormde pasta voor in saus.
Tufoli Hele grote buisvormige pasta voor in ovenschotels.
Ziti Lange en grote holle pasta voor in ovenschotels.