artikel

Fort Westoever: Duurzaam pionieren in Den Helder

Restaurant 1973

Fort Westoever wordt sinds begin dit jaar bewaakt door drie ondernemers die er een duurzame bierbrouwerij én eetcafé runnen. Verscholen achter het groen in Den Helder, pal aan het water, ligt dit fort dat werd gebouwd in opdracht van Napoleon.

Fort Westoever: Duurzaam pionieren in Den Helder
Foto's: Fotostudio Wick Natzijl

Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog werd het fort door de Duitsers omgebouwd tot telefoon-en schuilbunker, waarna het in 1954 werd overgenomen door de Koninklijke Marine die het de functie van noodstroomcentrale gaf. Doel van de huidige ‘horecabewoners’? Hergebruik van grondstoffen en producten maximaliseren, oftewel zoveel mogelijk bijdragen aan een circulaire economie. Op de kaart staat onder meer zelf gebrouwen Helders bier, burgers, soepen, salades, kip of een biefstukje. ‘Simpel, maar wel met een verhaal. We denken na over onze producten.’ Zo wordt een restproduct uit het brouwproces, bierbostel, gebruikt door de bakker om brood van te maken, zorgt de composthoop voor een vruchtbare omgeving waar groente, fruit en kruiden worden verbouwd. En staan eieren op de kaart die zijn gelegd door de kippen die scharrelen rondom het fort. Kaas komt van de geitjes die daar tevens rondhuppelen. ‘Goed, deze dieren lopen er op dit moment nog niet, maar die zijn er wel gepland’, zegt Dave Kleine die de verantwoordelijkheid heeft over de horeca in het fort, bestaande uit het restaurant, een terras en twee feestzalen. ‘De bedoeling is dat we in het verlengde van het terras een kleine kinderboerderij krijgen. De bunkertjes daar kunnen perfect dienen als stallen.’

Samenwerkingen

Foto’s: Fotostudio Wick Natzijl

In en om het fort wordt zoveel mogelijk samengewerkt met duurzame ondernemers. Zo noemt Kleine het Atlantisch Handelshuis, de grossier met producten uit de regio. Maar ook De Groene Stek – tevens gevestigd in het fort – waar keukenkruiden, groenten en theesoorten worden gekweekt met hulp van mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt. ‘Met De Groene Stek, maar ook in onze eigen zaak proberen we mensen met een beperking een plek te bieden.’ De omgeving van het fort gaat zoveel mogelijk eetbaar groen krijgen: fruitbomen en veel kruiden.’ Ook de biologische stadsbrouwerij Helderse Jongens in het fort, waarvan Kleine, samen met Mitchell Gerrits en Jos Visser de initiator is, moet nog in dit rijtje worden genoemd. Bier wordt er gebrouwen met biologische mouten en zelf gerecycled water. Op één van de binnenplaatsen staat een grote tank van het bedrijf Hemelswater, winnaar van de Horecava Innovation Award 2016. ‘Daarmee vangen we regenwater op dat ter plekke gefilterd wordt en waar bier mee wordt gemaakt. Daarnaast wordt in het laboratorium getest wat de kwaliteit is van het water uit het ondergrondse stelsel uit de 19e eeuw dat regenwater opvangt.’ Met deze natuurlijke waterzuiveringsinstallatie moesten soldaten zich in de tijd van Napoleon in leven houden. ‘We hopen straks dus ook bier te kunnen brouwen met ons eigen fortwater.’ Bierbostel dat niet wordt gebruikt voor brood, kan tevens dienen als veevoer.’ Tienjarenplan is, dat het hele dak van het fort vol ligt met zonnepanelen. ‘En dat we duurzame stroomopwekking hebben. Daar kan dan ook nog wel een windmolen bij.’

Vooruitstrevend

Kleine werd geboren in een horecagezin. Samen met zijn vrouw opende hij een kleine 10 jaar geleden restaurant Spijz. ‘Middenin de recessie.’ Vooruitstrevend én duurzaam moest het worden. ‘Ik heb altijd veel in de horeca gewerkt. Ook buiten Den Helder. En dan wil je al je kennis en alle hippe en leuke dingen die je hebt gezien, in één zaak stoppen.’ Den Helder bleek daar nog niet klaar voor. ‘We hebben jarenlang gevochten. Maar de situatie was op het laatst zo dat of wij de deur op slot deden, of dat iemand anders dat voor ons deed.’
Ondertussen zocht Stelling Den Helder, de stichting die zich inzet om de Helderse vestingswerken te beschermen en te behouden, naar nieuwe bewoners voor Fort Westoever. Kleine was één van de gelukkigen.

Pionieren

‘Dit ligt op een betere locatie dan Spijz, hier schijnt de zon, het heeft een terras én er is water.‘We zijn hier begonnen op een pop-uplocatie vooraan het fort, tussen de oude schakelkasten. We hadden beperkte middelen: wat tafeltjes en stoeltjes, een barbecue, één bakplaat, een koffiezetapparaat en een toilet in de oude dossierkasten van de marine. Het liep direct als een trein.’ In de eerste week was er meteen ook al een bruiloft geboekt. ‘Met 56 verlengsnoeren heb ik de lampjes, bar en band kunnen aansluiten. In diezelfde week hadden we ook ruim 300 man catering op locatie. Hebben we drie dagen met z’n tweeën in onze foodtruck staan afwassen. Dat was de enige plek waar ik  10 liter water warm kon maken met een boilertje. Zo zijn we echt gaan pionieren.’
Begin dit jaar mocht Kleine verhuizen naar de definitieve locatie in het fort. ‘We hebben eerst verbouwd met vrijwilligers en vrienden.’ 99 procent van het interieur is tweedehands’, vertelt hij enthousiast. ‘Van een horecazaak die de deuren sloot in het centrum hebben we de meubels kunnen overnemen. De keuken is grotendeels afkomstig uit een verzorgingshuis en de bardelen bestaan uit twee spreekgestoeltes van een vrijmetselaarslodge uit Zaandam. ‘Is meer dan 100 jaar het woord vanaf verkondigd. Hebben we voor twee kratjes bier mogen ophalen.’ Het blad van de bar werd gemaakt van het hout van het dak van de oude bibliotheek in Den Helder. Een leverancier van huurmaterialen had achterin zijn vrachtwagen nog onderdelen liggen van een wokbuffet dat hij had opgekocht. ‘Kon ik zo krijgen. Van een deel heb ik bestekbakken gezaagd en een doorgeefluik, de rest werd koffiebar.’

‘IK HEB NOOIT DRUGS GEBRUIKT,
MAAR IK KAN ME VOORSTELLEN
DAT DAT HETZELFDE GELUKZALIGE GEVOEL GEEFT’

Nog steeds loopt het restaurant goed in het fort. ‘Er gaan heel veel credits naar mijn vrouw. Ik ben initiator en creator, maar ben geen afmaker. Mijn vrouw houdt in de gaten hoe het financieel gaat. Zit daar bovenop. Ik moet niet de hele dag boven cijfertjes hangen. Het leven is een feest en ik help graag de vlaggetjes ophangen. Dat vind ik leuk. Het mensen naar het zin maken. Ik heb nog nooit drugs gebruikt, maar ik kan me voorstellen dat dat hetzelfde gelukzalige gevoel geeft’, zegt hij met een grote glimlach. ’Fantastisch vind ik dat, als mensen hier weggaan, een hand geven en zeggen dat ze hebben genoten.’ 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels