blog

Waarnemen of ‘voor waar aannemen’

Restaurant 816

In mijn zaak is een vervelend incident geweest: een gast zegt dat hij is uitgegleden over gemorste soep op de vloer en stelt nu ons restaurant aansprakelijk. Twee van mijn medewerker waren erbij en hebben het zien gebeuren. Omdat ik er zelf niet bij was, heb ik geprobeerd te achterhalen wat er nu precies is voorgevallen. Los van elkaar heb ik de medewerkers gevraagd het verhaal te vertellen. Op enkele punten wijken de verhalen echt van elkaar af. Is dat nou een teken dat een van beiden liegt? Ze hebben toch echt allebei hetzelfde zien gebeuren! 

Waarnemen of ‘voor waar aannemen’

Waarnemen: hoe werkt het?

Iedereen wordt via zijn zintuigen voortdurend blootgesteld aan prikkels. Omdat die veelheid aan zintuiglijke prikkels niet te verwerken is, wordt er –gelukkig- automatisch een selectie gemaakt in het aanbod van prikkels. Pas als je bewust en met verstand de prikkel registreert, is er sprake van een waarneming, een gewaarwording. Een fout die heel veel gemaakt wordt, is dat mensen denken dat hun zintuigen onafhankelijke instrumenten zijn: wat zij waarnemen is ook automatisch precies datgene dat zij menen dat het is. Niets is echter minder waar.

Vooroordelen

Waarnemen en interpreteren gebeurt vliegensvlug. Je zoekt als vanzelf naar verbanden en samenhang in de waarnemingen. Hierdoor ga je, zoals gezegd, automatisch gegevens selecteren en informatie onderbrengen in behapbare schema’s: goed – fout, aangenaam – vervelend. Dat gebeurt op basis van ervaring en kennis over bepaalde zaken, behoeften, interesses, vooroordelen en je referentiekader. Vraag bijvoorbeeld een portier  naar een omschrijving van een auto die zojuist het parkeerterrein is opgereden. Is deze persoon zelf in auto’s geïnteresseerd, dan is de kans groot dat hij je merknaam en type kan vertellen. Is die interesse er niet, dan kost dat vaak meer moeite. Maar misschien kan zo iemand wel weer makkelijker andere details geven, vanuit zijn of haar kennis, interesses en referentiekader.

 

shutterstock_39796015

 

Stel de juiste vragen

Houd rekening met de beperkingen in ieders waarnemingen: wat jij ziet als ‘de’ werkelijkheid, ziet een ander wellicht anders. Dat ligt niet aan jou of aan de ander, maar aan ieders referentiekader. Probeer daarom in elke situatie antwoord te geven op de 7 ‘gouden’ W’s: Wie, Wat, Waar, Waarmee, Welke wijze, Wanneer, Waarom. Sta met name goed stil bij de 8e gouden W, de reden van wetenschap. Het gaat immers om waarheidsvinding, Fact Finding! De achtste W moet de vraag beantwoorden op welke wijze iemand de informatie heeft verkregen. Je moet je altijd afvragen hoe, dus op welke manier, jij zelf maar ook betrokkene(n) iets heeft/hebben waargenomen.
De training Fact Finding leert je om de juiste vragen te stellen om de waarheid boven tafel te krijgen.
Voor trainingsdata en meer informatie, kijk op www.fact-finding.nl . 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels