artikel

Persoonlijk verhaal: diefstal door eigen personeel

Café

‘Het ergste is dat je iedereen gaat wantrouwen,’ zegt horecaondernemer Antonio van den Hengel tegen Misset Horeca. Van den Hengel is mede-eigenaar van drie horecabedrijven in Soest en steekt zijn kop niet in het zand voor diefstal van eigen mensen.

Persoonlijk verhaal: diefstal door eigen personeel
Antonio in Eetcafé Centraal in Soest.

‘V aak begint diefstal heel klein. En het meisje of de jongen die elke dag een tientje van me jat kan dat – denk ik – jaren blijven doen zonder dat ik het merk. Maar de meesten kunnen zich niet beheersen en het wordt €20, dan €50 en zo verder. Tot het zo groot wordt, dat je door de mand valt.’

Antonio van den Hengel heeft in zijn loopbaan als horecaondernemer al diverse keren met diefstal door eigen mensen te maken gehad. ‘Het allerergste is niet die fles drank die je kwijt bent, of die euro’s, maar je wordt paranoia. Je gaat iedereen verdenken en je vertrouwt niemand meer. Ook je allerbeste bedrijfsleider die al 10 jaar bij je werkt, vertrouw je niet meer… en dat vind ik echt het allerergste. Daar lig ik echt wakker van. Ik probeer een goede werkgever te zijn, betaal mijn mensen goed. Overuren mag iedereen compenseren en dan bestelen ze me… ’s Avonds in bed lig ik dan te malen, ga ik verbanden zoeken, proberen te achterhalen wie het kan zijn. Wie heeft de gelegenheid? In de meeste gevallen komt eruit dat het iedereen geweest kan zijn.’

Geen aangifte vanwege onrust

‘Ik heb wel eens kleine kruisjes op drankflessen gezet toen mijn voorraad niet klopte en heb zo de dader opgespoord omdat iemand die ik in vertrouwen nam, die flessen met kruisjes bij de medewerker thuis aantrof. Dat is niet tot een aangifte gekomen, de persoon in kwestie ging kort daarna ergens anders werken. Ik heb de medewerker ook niet geconfronteerd met de diefstal. Er werkten veel vrienden en vriendinnen van die medewerker bij mij en ik wilde onrust in het team voorkomen. In die poppenkast had ik geen zin, dat zou mijn hele team op de kop zetten. Dat was het me gewoon niet waard. Misschien niet uit te leggen, maar dan zou de schade voor mij veel groter zijn geweest.’

 

diefstal

‘Ik heb ook al eens iemand gehad die de fooienpot gebruikte om het salaris aan te vullen. Ook dat heb ik niet aan de grote klok gehangen, weer omdat ik die onrust wilde voorkomen. Zeker omdat het dan gaat om hun ‘eigen’ geld. Daar moet je wel rekening mee houden als ondernemer. Aan de andere kant zorgt mijn gedrag er ook voor dat het probleem heel erg wordt onderschat. Want omdat ik en veel andere ondernemers geen aangifte doen en alles met de mantel der liefde bedekken, komen de ware cijfers nooit naar buiten. Ook dat besef ik, maar kies dan als ondernemer toch voor het belang van mijn eigen zaak.’

Lees meer over interne criminaliteit

Ontkenning grootste valkuil

Oud-politieman Piet van Gelder en tegenwoordig trainer op gebied van criminaliteit en interne diefstal, zou ook graag wat meer openheid zien onder ondernemers. Zodat meer ondernemers alert zijn op niet-integer gedrag. Want de grootste valkuil is de ontkenning. Als jij denkt dat het niet gebeurt in jouw zaak, dan zie je het ook niet.

Van Gelder benadrukt dat de schade er niet toe doet. €1000? Een fles rum? Alles is te veel. Het vertrouwen is weg en dat schaadt het team. Dat is drama. Iedereen is verdacht. Je gaat emotioneel handelen en onjuiste beslissingen nemen. En juist dat laatste is gevaarlijk bij criminaliteit. Het kan je zaak schaden, bewijs wordt wellicht ongeldig of getuigenverklaringen kloppen niet meer.’

Van Gelder adviseert om de verdenkingen in een zo klein mogelijk team te bespreken en alles goed te noteren. Wat is wanneer gebeurt. Hoe weet je dat? ‘Veel ondernemers die bij ons op training komen, hadden die gedachte echt: het gebeurt ons niet. Ze praatten er niet over en deden er ook niets tegen.’

Antonio van den Hengel herkent zichzelf wel in die uitspraak. ‘De eerste 5 jaar dat ik ondernemer was, dacht ik ook niet aan diefstal door mijn eigen mensen. Ik was alleen maar met mijn zaak bezig. De voorkant, daar ging het om. Ik had toch allemaal goede mensen om me heen? Het ging alleen om gasten naar de zin maken. De eerste keer dat ik bij de neus werd genomen, heeft me de ogen geopend. De drankenvoorraad stond niet achter slot en grendel. De fooienpot stond open en bloot opgesteld en het kassasysteem bleek veel minder waterdicht. Tegenwoordig moet je alles aanslaan en heb je veel meer controlemiddelen. Ook als het gaat om personeel dat producten weggeeft aan gasten, het zogeheten ‘sweethearting’. ‘Mijn keuken maakt niets meer zonder bon. Dus een dessertje cadeau doen kan niet onopgemerkt.’

euro diefstal kassa

Van den Hengel heeft behoorlijk goede voelsprieten ontwikkeld als het gaat om z’n team. ‘Steeds nieuwe merkkleding? Alweer een andere scooter? Bijzondere nieuwe ‘vrienden’? Steeds te laat? Problemen op school? Ik snap dat de jeugd veel geld nodig heeft: een telefoon, concertkaartje, festival. Dat kost klauwen met geld. Maar daar moet je wel voor werken. En als iemands uitgavenpatroon niet in verhouding is met de uren die hij werkt, spreek ik hem daar op aan. Pas nog was er een jongeman die geld uitgaf als water. Ik zei tegen hem: hier klopt iets niet. En wat bleek: hij had schulden. Niet veel later kreeg ik bericht van de zorgverzekeraar dat ze de premie via het loon wilden innen.’

‘Ik ben een ondernemer die dit soort zaken het liefst zo snel mogelijk aanpakt. Samen met zijn ouders hebben we het opgelost. Anders gaat het toch maar ten koste van mijn portemonnee.’ Het geduld is minder groot als Van den Hengel te maken krijgt met drugs. ‘Dan nemen we direct afscheid van elkaar.’

Screenen van personeel

Honderd procent voorkomen van diefstal is volgens Van den Hengel en Van Gelder onmogelijk. Wat kun je dan wel doen? ‘Personeel screenen. Namen door de bestaande registers halen. Oud-werkgevers bellen en het opnemen in de huisregels. In ieder geval bespreekbaar maken,’ adviseert de oud-politieman.
Van den Hengel belt wel oud-werkgevers op als zich een sollicitant aandient. ‘Niet bij elke parttimer. Wel bij de grote banen. Waarom is iemand weg? Wat is er aan de hand? Meestal hoor je het dan wel. En als hij interne diefstal of fraude vermoedt, deelt hij dit dan? ‘In eerste instantie niet. Dan houd ik het zo klein mogelijk. Ik deel het wel met de compagnons, maar niet met de bedrijfsleider. Dat is die rare paranoia hè. Iedereen kan erbij betrokken zijn… En die paar weken dat het dan nog doorgaat, die doen me de das ook niet om. Dat voordeel heb ik wel ten opzichte van een startende ondernemer. Ik heb wat meer spek op de botten.’

Kop in het zand

Hoe vaak interne criminaliteit voorkomt, kan geen enkele instantie zeggen. Ook Piet van Gelder kent de cijfers niet. ‘Maar het gebeurt overal. Waarom het dan zo weinig aan bod komt? Mensen zijn bang voor imagoschade. Aangifte doen is tijdrovend en de nasleep kan soms jaren duren. En het zijn vaak heel complexe zaken waarbij je veel keuzes moet maken als ondernemer. Ga je met het mes op tafel of wordt het de doofpot? Veel mensen kiezen uit zakelijk belang toch voor dit laatste. Ze hebben geen zin in de publiciteit van een rechtszaak. Niet altijd mijn advies, maar ik heb er wel begrip voor.’   

Antonio van den Hengel
Antonio van den Hengel (44) is al bijna 20 jaar horeca-ondernemer en is (mede) eigenaar van drie horecabedrijven in Soest. De Lindenhof, eetcafé Centraal en De Korte Duinen. Er werken ongeveer 100 mensen, omgerekend 40 fte’s. Eind 2016 opent een vierde bedrijf in Soest-Zuid, een Mediterraanse bar/kitchen van 200 vierkante meter plus terras van 40/50 stoelen. Zijn aandeel in De Lindenhof stoot hij later dit jaar af. Van den Hengel is daarnaast bestuurslid van KHN.

Korting training
Piet van Gelder en Bregje de Lannoy geven abonnees van Misset Horeca 15 procent korting op de training Fact Finding. Deze is gericht op het bestrijden en aanpakken van interne criminaliteit  zoals diefstal, bedrijfsfraude, ‘onduidelijk’ ziekteverzuim of ander niet-integer gedrag.  De eerstvolgende training is 2 en 3 november. Deze training met avondprogramma (vijf dagdelen) vindt plaats in hotel Bergse Bossen in Driebergen.
Fact-finding.nl

Tips van Antonio van den Hengel

  • Blijf altijd waakzaam. Het overkomt iedereen; helaas is het een onderdeel van je vak. De gouden tip voor preventie bestaat niet.  Hoe goed alles ook is dichtgetimmerd.
  • Duidelijke afspraken maken. Begin je om 18.00 uur, dan ben je om 17.50 uur aanwezig en niet één minuut voor zes, want dan ben je pas om 18.10 uur productief. Daartegenover staat dat je overuren netjes moet regelen. Hier is het tijd voor tijd.
  • Betaal je mensen een goed salaris. ‘Buit ze niet uit.’ Bij Antonio van den Hengel is dat net iets boven het minimumloon.
  • Sluitdrankjes: maak afspraken. Niets, een of twee? Ook afgesproken: barpersoneel mag op een avond twee drankjes weggeven (wel aanslaan).  
  • Bespreek kasverschillen, negatief én positief, in het personeelsoverleg. Zo laat je zien dat je er bovenop zit. Ook bij een plus klopt de kassa niet. ‘Soms reageer ik bewust explosief bij een kasverschil. Zodat iedereen weet dat ik er bovenop zit. Er is niet voor niets een spreekwoord: als de kat van huis is…, of de gelegenheid maakt de dief.’
  • Laat zien dat je voorraden controleert. Zet de sterke drank achter slot en grendel en maak afspraken over hoeveel flessen er in de bar staan. Vier Bacardi, zes gin, twee whiskey et cetera.
  • Maak de fooienpot dicht. Bij ons kon je er zo een greep in doen, nu is het een afgesloten blik.

 

Bekijk in deze video tips van Piet van Gelder