artikel

De Stand van ons bier (III): credits voor wie en pils vs. de rest

Café 1631

Craftbier neemt een steeds grotere hap uit de taart van de totale bierconsumptie en, na een periode van de meest extreme smaken, lijkt het erop dat ‘niet al te moeilijke bieren’ weer terrein winnen op de gehopte smaakbommen. Maar hoe staat Nederland ervoor op de biermarkt van 2018? In vijf delen kijken we met experts uit de branche terug, vooruit en beschouwen we ‘De Stand van ons Bier.’

De Stand van ons bier (III): credits voor wie en pils vs. de rest
Michel Ordeman (l) en Rick Nelson.

Om tot een antwoord te komen hoe het bier er in Nederland voorstaat, zette Misset Horeca de afgelopen maanden vijf maal twee mensen uit de branche om de tafel. Beergeeks Rick Kempen en Peter van der Arend, biersommeliers Ivo Thijssen en Kim Lentjes, craftbrouwers Michel Ordeman en Rick Nelson van respectievelijk Jopen en Oedipus, bierprofessoren Fiona de Lange en Henri Reuchlin en de horecadirecteuren van de twee grootste spelers op de Nederlandse markt, Geert Minnart van Heineken en Pieter Anciaux van AB InBev.

In vijf duo-interviews laten zij hun licht schijnen over de stand van het bier in Nederland. Van ovenames en trends, van samenwerking tot de toekomst: ‘We staan pas aan het begin van de bierrevolutie.’

Dit artikel verscheen eerder in Misset Horeca en wordt de komende weken in vijf delen, uitgebreider gepubliceerd op MissetHoreca.nl. In deel III: wie verdient de credits voor de huidige populariteit? En hoe verhoudt pils zich inmiddels tot de rest van de markt?

Credits voor de geeks en de kleintjes

Dat bier de afgelopen jaren tot grote hoogten is gegroeid op de Nederlandse markt, behoeft geen betoog. Wie mag daar de credits voor krijgen: de kleine brouwerijen die creatieve, nieuwe bieren op de markt gebracht hebben, of de grote die stijlen als IPA bij een breed publiek populair gemaakt hebben?

Peter van der Arend: ‘Ik denk een andere groep, de liefhebbers van bier. Rick en ikzelf behoren tot die groep, maar zijn daar maar een heel klein onderdeel van. Door liefhebbers als wij, die vol passie bier promoten, is het uiteindelijk zo populair geworden als het nu is. Ik zal één minuscuul voorbeeld geven, een schoolfeest. Ik werd gevraagd om daar bier te leveren en te tappen. ‘Jij hebt cafés, kent bier, hebt een tapkraan, wil jij niet tappen?’ Mijn respons was: Prima, maar geen pils! En vervolgens vindt er een heel mooi feest plaats met heel mooi bier.’ Rick Kempen: ‘Niet dat wij als liefhebbers volledig verantwoordelijk zijn voor de opmars van bier, maar het is bij ons wel begonnen.’

‘Bij de grote bierbrouwers in ieder geval niet!’ Michel Ordeman is helder in zijn standpunt. ‘Als het aan hen had gelegen, was de craftbierrevolutie nooit van de grond gekomen. Zij hadden hun pils en wilden daar zoveel mogelijk van kunnen brouwen, zodat het zo goedkoop mogelijk zou zijn. Juist de kleine brouwers zijn degenen die diversiteit en creativiteit brengen. Daardoor denken de beergeeks weer ‘Ah, hier valt iets te beleven. Dit vind ik leuk en wil ik proberen’.’

Lees hier Deel I: De stand tot nu toe
Lees hier Deel II: Bier en spijs

Geert Minnart ontkent de woorden van Ordeman: ‘Noch bij Alken-

Geert Minnart: ‘Heineken is wellicht te laat ingestapt en daarom nu met een inhaalslag bezig.’

Maes, noch bij Heineken heb ik ooit gehoord: we gaan die trend tegenhouden. Trends zullen altijd ontstaan en gaan door als het moet gebeuren. Wél is Heineken wellicht te laat op de trein gestapt die craftbier heet. Daarom zijn we nu met een inhaalslag bezig. Maar bewust een trend proberen tegen te houden, daar is geen sprake van.’ Pieter Anciaux: ‘Integendeel. De vraag naar craftbier is een groot onderdeel geweest van de groei van AB InBev in de laatste jaren.’

Rick Nelson gelooft in de kracht van de biermarkt in zijn geheel. ‘Ik zie het als één ecosysteem. Want zonder die grote brouwers hadden wij niks om ons tegen af te zetten. Dan was er wellicht geen andere stijl ontstaan. En als je dan kijkt naar de consument, zonder hen kunnen wij niks doen. Tegelijkertijd heeft een consument niks aan een brouwer die niet beweegt. Je hebt elkaar allemaal nodig.’ Michel Ordeman met een glimlach: ‘Wellicht is het dan de verdienste van de grote brouwers. Ze hebben zulk doodsaai bier gebrouwen dat wij wel creatief móesten worden.’

Lees ook: Craftbier-revolutie; weg met dat doodsaaie bier

Kim Lentjes sluit zich aan bij de woorden van Rick Nelson. ‘Je kunt nooit iedereen tevreden stellen en dus de hele markt bedienen. Grote en kleine brouwerijen samen kunnen dat wel. De kleinere voor de beergeeks die zich graag afzetten tegen grote multinationals en ‘mainstream shit’. Waarbij ik denk: prima, dan drink je dat bier toch gewoon niet? Grote brouwerijen kunnen op hun beurt de beginnende drinkers bedienen die denken niet van bier te houden. Dankzij die toegankelijke instapbieren wordt er een compleet nieuwe markt bierdrinkers aangeboord.’

Lof voor ‘de Belgen’

De credits voor de Nederlandse bierrevolutie liggen volgens Henri Reuchlin bij brouwers die als eerste pionierden op biergebied. ‘Denk aan Aart van der Linde van De Friese Bierbrouwerij, die begon in de jaren tachtig al in Friesland met speciaalbier, als eerste. Hij is heel teruggetrokken en bescheiden, maar was één van de eersten die met tripels begon. Daarnaast Toon van der Reek, één van de pioniers op het gebied van speciaalbier voor een groter publiek. Ook wil ik Brouwerij ’t IJ en De Raaf noemen. Zij maakten de consument bewust van wat er nog meer te koop is op biergebied, naast het massale pils.’

Lees ook: Deel II van De Stand van ons Bier – Bier-spijs heeft nog een lange weg te gaan

Fiona de Lange schuift de credits naar het zuiden. ‘Alles wat nu in Nederland gebeurt, is te danken aan de Belgen. In Nederland zijn we geneigd te denken dat België klassiek, wellicht oubollig denkt als het om bier gaat, maar juist dat land is al decennialang een stabiele factor. Ik denk dat Nederland hieraan een goed voorbeeld genomen heeft. Maar daar is het dus begonnen.’

(C) Roel Dijkstra Fotografie / Foto: Fred Libochant den Haag / Fiona de Lange en Henri Reuchlin

Henri Reuchlin: ‘Credits gaan zeker ook naar pioniers als Aart van der Linde en Toon van der Reek.’

Een mooie brug naar de Belgische directeuren van AB InBev en Heineken. Geert Minnart is zelf geboren en getogen in Vlaanderen, maar praat opvallend genoeg over hen en we. Bij ‘hen’ doelt de Heineken-directeur op de Belgen en bij de ‘we’ op de Nederlanders: ‘Heel veel landen kijken terecht naar de biercultuur van de Belgen. Maar we moeten niet doen alsof onze biercultuur daar voor onderdoet. Met name de laatste jaren heeft Nederland enorme sprongen gemaakt. Als ik kijk wat er tegenwoordig voor mooi bier in een gemiddelde horecazaak in het assortiment zit, dan stemt me dat erg positief. Nederland zit dicht bij de Belgen, maar Nederlandse brouwers durven meer te experimenteren met smaak.’

Lees ook: Belgisch bier op de werelderfgoedlijst?

Dat Nederland België voorbij is gestreefd als bierland vindt Minnart iets te veel van het goede. ‘Dat is ‘overroepen’. Maar ik vind niet dat ‘we’ ons als kleinduimpje moeten opstellen.’ Pieter Anciaux voorziet een groter momentum voor het Nederlandse bier. ‘Die blijft nu veelal op de Nederlandse markt hangen, maar ik zie niet in, als je kijkt naar de kwaliteit van veel bieren, waarom deze niet succesvol kunnen zijn op de internationale markt.’

Pils versus de rest

Dat pils vaker aan de kant wordt geschoven ten faveure van bier, is te merken op de markt. In Amerika is het inmiddels al zover dat bier 17 procent van de totale consumptie heeft, pils de rest. Rick Kempen: ‘En de Amerikanen hebben een mooi doel voor ogen: 20 in 20. Oftewel: craftbier moet in 2020 een marktaandeel van 20 procent hebben. Vergeet niet, al die enorme volumes die megabrouwerijen in de VS, als Millers en Coors, de afgelopen jaren zijn kwijtgeraakt, hebben ze verloren aan die 5500 kleine brouwerijen die daar opgekomen zijn.’

Lees ook: AB InBev verhoogt pilsprijs 2018 flink

Die tendens tekent zich ook in Nederland af, ziet Kempen. ‘In volume zitten we hier op zo’n 9 procent momenteel, maar dat gaat wel naar de 15 à 20 procent.’ Kempen ziet daar ook een demografische reden voor. ‘De doelgroep van bierdrinkers is 20 tot 35 jaar. De pilsdrinkers en zij die traditionele speciaalbieren drinken uit Duitsland en België, dat zijn toch de ouderen.’

Geert Minnart denkt dat het 20 procent-aandeel ook haalbaar is voor de Nederlandse markt. ‘De totale biermarkt heeft, na een aantal jaren van daling, een lichte groei doorgemaakt. Dankzij de grote variatie in bieren, craft, niet-alcoholisch en radlers is bier weer sexy. De totale groei van het segment, zo’n 15 procent, blijft doorzetten. Evenals het niet-alcoholische deel van de markt. Dat groeide de afgelopen jaren met 13 procent en die rek is er nog lang niet uit. Dat is veelbelovend. Binnen Heineken zijn de verhoudingen pils en ander bier momenteel 90-10. Ik denk dat daar nog flink veel groeiruimte in zit; dat moet zeker 75-25 kunnen worden.’ Pieter Anciaux sluit zich daarbij aan. ‘De groeipotentie van speciaalbier is groot en dat is wat ons betreft een prima feit.’

Lees ook: Heineken verhoogt pilsprijs 2018 opnieuw

Henri Reuchlin herhaalt de vraag: ‘Pils dat gaat inleveren ten opzichte van andere biersoorten? De plas wordt groter en dát is belangrijker. En je ziet nu ongefilterd, vers…er zijn steeds meer variaties van pils. In Italië hebben ze pils met lavendel en sinaasappel. En kijk in Nederland naar het H41 van Heineken. Er is binnen pils ook een enorme diversiteit aan het ontstaan.’ Fiona de Lange: ‘Net zoals je binnen blond diverse stijlen hebt, zie je die ontwikkeling bij pils ook.’

Reuchlin: ‘Pils verliest wellicht aan volume, maar wint aan rijkdom.’ Kim Lentjes drinkt met enige regelmaat nog pils. ‘Het is, zeker op een feestje, heerlijk om ongecompliceerde bieren te drinken. Daarbij, hoeveel Russian Imperial Stouts kun je op? Ik geeft ook salestrainingen in de horeca, en laten we wel wezen, als je een ‘makkelijke’ pale ale van 4 of 5 procent kunt aanbevelen, daar drinken je gasten er rustig zes van. Maar van een zware stout drinkt een gast er twee, hooguit drie. Die gast gaat over de kop naar huis, heeft drie bier gedronken, maar wel die tafel in je zaak urenlang bezet gehouden.’

Lees ook: Grolsch verhoogt pilsprijs 2018

Dit is deel 3 uit een serie van 5 verhalen over De Stand van ons Bier. 

Reageer op dit artikel