artikel

Schoonheid en spektakel op het toilet

Horeca

Schijt hebben aan een schoon toilet is niet meer van deze tijd. Daarom besteedt de Nederlandse horeca meer dan ooit aandacht aan sanitaire hygiëne. Daarnaast wordt de wc hier en daar ingezet als attractie en is er goed nieuws voor passanten die nodig moeten. Zij mogen!

Schoonheid en spektakel op het toilet

De toiletliefhebber pur sang kan zijn hart nog steeds het beste ophalen in Engeland. De sanitaire voorzieningen zijn daar van een dermate hoog niveau dat toiletbezoek er dikwijls een pretje is. En in sommige gevallen is het er zelfs ronduit gezellig. Neem de toiletruimte van de Bellfery Club in Londen: daar knettert brandhout in een open haard. Ludiek en sfeervol! Maar ook in ons land zijn er vorderingen geboekt. Zowel op het gebied van originaliteit en sfeer als op het gebied van hygiëne. Sinds bekend is geworden dat gasten ertoe neigen horecabedrijven met smoezelige toiletten links te laten liggen, wordt er vaker schoongemaakt. En beter. Het sanitaire bewustzijn neemt toe.

Bril verspreidt ziekten
Maar volgens de Duitser Heinz Römke uit Timmendorfer Strand zijn we er nog lang niet. Bij een verantwoorde hygiëne komt veel meer kijken, meldt hij. Want de toiletbril zorgt nog altijd voor de verspreiding van heel vervelende aandoeningen zoals hepatitis. En dát laat hij niet over zijn kant gaan. Römke ontwierp een serie – inmiddels gepatenteerde – attributen die de reinheid van het ‘toiletgebeuren’ verder moeten opkrikken.

Chemisch
In zijn assortiment zit bijvoorbeeld de Man Paper, een papieren plasafvoer waarmee mannen zeer gericht, zonder te spetteren, kunnen urineren. De vrouwelijk evenknie daarvan is de Lady Paper. Deze moet vanzelfsprekend op een iets andere manier ‘aangesloten’ worden. Het voordeel hiervan is dat vrouwen hiermee overal – zelfs in smerige herentoiletten – hygiënisch verantwoord kunnen plassen. Dankzij het genoemde attribuut hoeven ze niet op toiletbrillen plaats te nemen.
In het assortiment van Römke zit ook de Pinki, een piepklein chemisch toiletje dat overal en altijd toegepast kan worden. In de file bijvoorbeeld. Of tijdens een popconcert. Römke: ‘Het is ook een uitkomst wanneer je een sterk verontreinigd openbaar toilet treft.’ De Man Paper is ter beoordeling voorgelegd aan Bart Kup, directeur van het Mercure Hotel Postiljon te Deventer. Is het iets voor zijn gasten? Daar is Kup nog niet helemaal uit. ‘Ik heb het laten zien aan collega’s. Die vonden het grappig, ze zien het vooral als een gimmick.’

Geen core business
Hoewel het toilet geen core business is voor de horecaondernemer, wordt het wel steeds meer gezien als een volwaardig onderdeel van de bedrijfsvoering. Maar laten we niet alleen juichen.Er zijn nog genoeg horecatoiletten waar de honden geen brood van lusten. En dat zal altijd wel zo blijven. Drukte kan een oorzaak zijn. Zeker nu personeelsgebrek menig ondernemer parten speelt. Pjotr Chojnacki van Café des Artistes op het Vrijthof in Maastricht: ‘Hoe groter de aanloop, des te moeilijker het is de toiletten schoon te houden. Dat is nou eenmaal de praktijk.’
Voorafgaand aan het afgelopen carnaval hadden de ondernemers op het Vrijthof daar wat op gevonden: ze wilden mobiele toiletten plaatsen zodat de wc’s van de cafés niet oververhit zouden raken. Maar wat gebeurde er? De geplande noodtoiletten werden niet toegestaan. Een woordvoerder van café D’n Ingel zegt: ‘De gemeente staat op het standpunt dat het café een openbare gelegenheid is waar iedereen naar de wc moet kunnen, daarom verboden ze het.’

Vrij toegankelijk
Moet iedereen zomaar van de horecatoiletten gebruik kunnen maken? Ja, de ondernemers en managers die we voor dit verhaal consulteerden, vinden van wel. Een vrij toiletgebruik maakt onderdeel uit van de gastvrijheid. Ook als het gaat om mensen die verder niets gebruiken en waar dus geen stuiver aan verdiend wordt. Maar die mensen worden wel geacht even netjes te vragen of ze van het toilet gebruik mogen maken. John Plomper, barkeeper van café De Nap in Bergen, zet mensen die dat niet doen redelijk subtiel op hun nummer. Wanneer iemand ongevraagd in het toilet verdwijnt, plaatst Plomper vliegensvlug een kruk met daarop een geldschoteltje voor de deur. Dat betekent dat er eigenlijk betaald moet worden. ‘Op die manier maak ik ze duidelijk dat ze een beetje onfatsoenlijk geweest zijn.’

Zeeaanzicht
Café De Nap is een van de gelegenheden die op een originele manier werk hebben gemaakt van hun toiletten. Een plaatselijke kunstenaar heeft de wanden met een zeeaanzicht beschilderd. Was dat een dure liefhebberij? Nee, het was gewoon een stamgast die het leuk vond deze vorm van toiletkunst te beoefenen. De bezoekers van het herentoilet voegden daar vervolgens hun eigen teksten aan toe. De dames lieten het schilderij in hun waarde.Vervelend, dat gedrag van de heren? Plomper: ‘Helemaal niet, het blijft allemaal netjes, dat scheelt natuurlijk. Vaak vragen ze mij een stift om wat te kunnen opschrijven. Ik zie het als een vorm van klantenbinding. Sommige groepen blijven jaarlijks terugkomen en dan kijken ze altijd even of er op hun teksten is gereageerd.’

Koehoorns
Een ander fotogeniek toilet vinden we op Ameland. In Hagar’s Vikingrestaurant in Hollum ‘groeit’ het zeewier uit de muren. De kranen van de wastafels hebben de vorm van een vikingkop, waarbij het water uit de neusgaten spuit. Gasten bedienen deze kranen door aan koehoorns – voor dit doel speciaal uitgekookt – te draaien. Vinden de mensen het leuk? Nou, leuk is te zacht uitgedrukt. Jolanda van der Velde: ‘Sommige mensen lachen zich een ongeluk. Dan zie ik tranen met tuiten aan tafel als ze net naar het toilet geweest zijn.’
In Apple Park Hotel Maastricht spelen zich rond de toiletten ‘hele discussies’ af, vertelt manager Louis Sohl. Waarover praten die gasten? Het zou kunnen gaan over de vrouwenogen die de heren vanaf de toilettegels bespieden. Op het damestoilet kijken de mannen op hun beurt – eveneens vanaf tegels – de vrouwen diep in de ogen. Eigenaar Benoit Wesly had nog verder willen gaan. In plaats van toiletpotten wilde hij op het mannentoilet een echte boom plaatsen. Maar de architect raadde hem dat af; de boom bleef achterwege. Het had een toilettrend kunnen worden.