artikel

Voorkom fraude door medewerkers

Horeca

Fraudeurs en andere kwaadwillende medewerkers zorgen voor onrust en voor miljoenen schade. Horeca-ondernemer Khalid Oubaha: ‘Ik denk dat een gemiddeld bedrijf vijf procent van haar omzet kwijt is aan diefstal.’ Laat u zien op de vloer, wees alert en maak duidelijk waar de grens ligt. De adviezen op een rij.

Voorkom fraude door medewerkers
Voorkom fraude door medewerkers

1 Wantrouw overwerkers

Mensen die veel overuren maken en nooit klagen zijn de ideale medewerkers, denken we. Maar het is de vraag of dat altijd zo is. Khalid Oubaha eigenaar van ongeveer twintig café- barbedrijven in Arnhem, Nijmegen en Enschede, heeft ervaren dat je medewerkers die veel uren maken en nooit klagen extra in de gaten moet houden. ‘Het zijn mensen die niet willen opvallen zodat ze zichzelf ongestoord kunnen verrijken.’ Daarom zal er altijd en overal gecontroleerd moeten worden. Zorg dat de pakkans groot is, aldus Oubaha. Een andere categorie die extra aandacht behoeft, wordt gevormd door de medewerkers die veel klagen. ‘Zij vinden dat ze te weinig verdienen en recht hebben op meer.’

2 Lengte dienstverband zegt niets

Diefstal in de horeca heeft niet alleen betrekking op geld. Ook andere zaken, zoals het weggeven van consumpties, het verstrekken van dubbele maatjes sterke drank en omzet in de fooienpot stoppen vallen er onder. De horeca is kwetsbaar. Dat ligt niet aan de aard van de mensen, maar is te wijten aan de omstandigheden. Er gaat veel kasgeld om. Dus is het relatief eenvoudig en dus verleidelijk om daar zo nu en dan eens gebruik van te maken. Oubaha heeft ervaren dat vooral ervaren medewerkers neigen tot diefstal. ‘Ze weten hoe makkelijk het is en hoe ze de pakkans tot een minimum kunnen beperken. Voor zo’n medewerker is 100 tot 200 euro in de week behoorlijk veel geld, terwijl de ondernemer die een half miljoen omzet, het niet zo makkelijk merkt.’

3 Geef signaal af en let op schulden

Medewerkers die schulden hebben zullen sneller dan anderen een greep in de kassa doen. Zij verdienen daarom extra aandacht. Mensen die hun schulden niet meer op eigen kracht kunnen afbetalen zitten in de schuldsanering. Op hun loon wordt beslag gelegd. De ondernemer is in dat geval op de hoogte van de situatie. In andere gevallen is hij dat niet. Hoe herken je een notoire fraudeur? Oubaha: ‘Ik kan niet aan de neus van iemand zien of hij de neiging heeft te stelen. Ik ben van oordeel dat je als bedrijf zelf het signaal moet afgeven aan je medewerkers dat diefstal, hoe klein ook, in geen geval getolereerd wordt. Doe je dat niet dan gaat het van kwaad tot erger en worden ook goedwillende medewerkers erin meegetrokken. Anderen doen het immers ook, waarom ik niet?, denken zij. Daarom moet je er strak op zitten, streng controleren en daarnaast goed zijn voor je medewerkers. Die combinatie werkt het beste.’

4 Verdacht: gaten in het cv

Verdoezelaars en leugenaars proberen de ondernemer zand in de ogen te strooien door feiten te verdraaien, dingen achterwege te laten of door domweg te liegen. Vooral bij sollicitaties komt dat voor. Khalid Oubaha doet bij sollicitaties voor managementfuncties altijd navraag naar het verleden van de personen in kwestie. Daarnaast wordt het cv nauwkeurig bekeken, want daar kun je veel uit af leiden. ‘Als er gaten in zitten gaan bij mij de alarmbellen rinkelen. Wat heeft de man in die periode gedaan? Wat verzwijgt hij? Verder ben ik op mijn hoede als mensen iedere keer maar voor korte periodes ergens in dienst zijn.’ Om meer te weten te komen over de sollicitant trekt de horecaondernemer diens referenties na. Hoe oordelen anderen over de persoon? De vraag is wel hoe betrouwbaar deze gegevens zijn. Een werkgever is misschien wel positief over de man omdat hij hem graag kwijt wil. ‘Je merkt aan de manier waarop mensen dingen vertellen vaak of ze wat achterhouden of niet. Navraag doen levert altijd informatie op.’

5 Bestrijd roddel

Er zijn deskundigen die zeggen dat roddelen gezond is voor een bedrijf. Anders wordt het als de roddel overgaat in laster, pesterijen en negatieve geruchten. Een goede baas mengt zich in de geruchtenstroom. Laat uw gezicht dus zien, beantwoord vragen en geef zoveel mogelijk openheid van zaken.
In de horecapraktijk komt het fenomeen roddel geregeld voor. Dat heeft te maken met het sfeertje en met het feit dat zakelijk en sociaal in elkaar overlopen. Denk aan de borrel na het werk. Khalid Oubaha: ‘Roddels brengen altijd onrust. Je kunt ze het beste bestrijden door op de werkvloer aanwezig te zijn. Ik vraag mijn managers ook of ze dat zo veel mogelijk doen. Op de werkvloer gebeurt het allemaal, niet op kantoor.’

6 Pak luiaard en slijmjurk aan

Luie mensen komen in vrijwel ieder bedrijf voor. Khalid Oubaha kent het type ook. Het zijn mensen die hun eigen functies heel sterk afkaderen. Zijn remedie: ‘Meteen duidelijk maken dat de bewuste activiteit wel degelijk bij het werk van de man of vrouw hoort. Doe je dat niet dan gaat zo’n persoon steeds meer afschuiven op anderen.’ Ontmasker slijmjurken. Slijmen wordt ook wel sociaal liegen genoemd. Dit begrip staat voor het rondstrooien van ongemeende complimenten teneinde in een goed blaadje bij de baas te komen. De berekenende slijmjurk heeft maar één doel: hogerop. Leuk die complimenten? Nee! Want u zult niet snel geneigd zijn om de vleier onaardig te bejegenen, ook niet als de situatie daarom vraagt. U kunt vleiers ontmaskeren door goed op te letten en rondvraag te doen. Hoe gedraagt de vleier zich tegenover anderen? Een stuk minder aardig welllicht? Als dat zo is, dan is de vleier ontmaskerd.