fotoreportage

Foto’s: Circulaire hotspot Circl

Restaurant 2002

In het zakelijk hart van Amsterdam is een groene oase geopend: Circl. Deze nieuwe, circulaire hotspot staat zeven dagen in de week in het teken van ontmoeting en verbinding. Gasten kunnen er terecht om te werken, te borrelen en dineren, cultuur op te snuiven of een meet-up bij te wonen.

Foto’s: Circulaire hotspot Circl
Circl Zuidas foto: Elmer van der Marel

Circl omvat een circulair totaalconcept bestaande uit horeca, event en work spaces. De kern is dat er zo weinig mogelijk wordt verspild en vervuild en reststoffen zoveel mogelijk worden hergebruikt. Dit zie je terug in de bouw van het pand. Het gebouw is bijvoorbeeld geïsoleerd door het gebruik van vezels uit 16.000 ingezamelde jeans. En de lift blijft eigendom van de fabrikant en wordt betaald wordt op basis van gebruik. Zelfs kleine details zijn zoveel mogelijk circulair. Zo is het papier van de menukaart van de horeca afkomstig van waterplanten uit Almere.

Circulair bouwen

Circl is een initiatief van ABN AMRO. Het circulaire paviljoen is gebouwd om ervaring op te doen met circulair bouwen, zodat deze ervaring kan worden gedeeld met klanten. Als dit wordt nagevolgd dan wordt er een impact gecreëerd op de gebouwde omgeving. Merijn van den Bergh, Directeur Circl: ‘Toen we begonnen aan het proces wisten wij ook niet precies hoe circulair bouwen werkte. Door zelf zo’n bouw door te maken, inclusief alle onzekerheden en mogelijke fouten, hebben we inmiddels kennis en know how waarvan iedereen kan leren. Door dit leerproces zichtbaar te maken, willen we de omgeving inspiratie geven om de dingen anders te durven doen.’

Duurzaam menu als drijfveer

Circulair koken

Rudolf Brand

Circulaire horeca is een niche in Nederland. Circl is een van de eerste horecagelegenheden in Nederland waar dit tot op detailniveau is doorgevoerd. Zo wordt er gebruik gemaakt van alternatieve kooktechnieken zoals wecken en fermenteren om de overvloed aan groenten in bepaalde seizoenen te verwerken en verspilling tegen te gaan. Ook wordt er gekookt met minimale energie. Rudolf Brand is de chef-kok in het restaurant. Hij begon zijn kokscarrière in Londen met een stage en bleef daar drie jaar werken. Terug in Amsterdam begon hij bij het Le Meridien Apollo Hotel en werd daar souschef. Hij maakte de overstap naar Vossius, het restaurant van Robert Kranenborg. Vervolgens werd Brand door Chris Naylor naar Restaurant Vermeer gehaald als souschef. In 2015 draaide hij samen met Vermeer het flexitarische pop-up restaurant Roomservice at Olof’s en in 2016 zette hij dat concept voort in Swych. Brand gaat volgens circulaire principes de sterren van de hemel koken.

Openbare kunst en events

Kunst speelt in Circl een verbindende en inspirerende rol. In en rondom de kantoren in het souterrain wordt werk uit de ABN AMRO-collectie tentoongesteld. De keuze van de werken is losjes gegroepeerd rondom het thema ‘circulariteit’ en wordt gecombineerd met meubilair en waardepapieren uit de historische collectie van de bank, die in deze context een nieuwe betekenis krijgen. Circl omvat een circulair totaalconcept bestaande uit horeca, events en work spaces.
Van den Bergh: ‘Het uitgangspunt van onze events is een duurzame toekomst. Zo start op 12 september de Dutch Design Week expo en hebben we regelmatig foodworkshop met thema’s als fermenteren en wild plukken. Ook zijn er wekelijkse kunstrondleidingen en yogaklassen.’ Dat er behoefte is aan een plek zoals deze, blijkt nu al. ‘Vanaf het moment dat we in een vergevorderd stadium raakten van de bouw, stonden mensen al aan de deuren te rammelen. Ook zijn een aantal events al uitverkocht. We zijn blij dat Circl nu al midden in de samenleving staat.’

Circulaire highlights

De kern is dat er zo weinig mogelijk wordt verspild en vervuild en reststoffen zoveel mogelijk worden hergebruikt. Dit zie je tot het kleinste detail terug in Circl. Enkele circulaire elementen:

  • Houten wanden: voor de bedekking van de wanden in de kelder is gebruik gemaakt van hout van de kozijnen van een gesloopt kantoorpand.
  • Houten geraamte: het houten geraamte is gemaakt van larikshout dat afkomstig is uit een duurzaam bos in Limburg. De balken zijn aan elkaar geschroefd, zodat het houten geraamte later weer makkelijk uit elkaar te halen is.
  • Geluiddemping: de katoenisolatie voor Circl is gemaakt van 16.000 oude spijkerbroeken, waarvan er ruim 500 afkomstig zijn van ABN AMRO medewerkers. De spijkerbroeken zijn zonder chemische voorbehandeling verwerkt tot isolerende platen van 100% katoen.
  • Duurzaam beton: er is gekozen voor meer duurzaam geproduceerd beton. Het zand is al eerder gebruikt bij andere bouwprojecten en het grind is deels vervangen door gerecycled beton uit de wegenbouw.
  • Glazen gevel: de glazen buitengevel bestaat uit 55 glazen ruiten. Ze zijn zo bevestigd dat ze weer makkelijk en zonder schade uit elkaar te halen zijn en hergebruikt kunnen worden. Hetzelfde geldt voor de aluminium lijsten van de ramen.
  • Balustrade en wanddecoratie: de producent die de balken voor de houten constructie van Circl produceerde, gebruikt houtafval normaal voor de verwarming van de fabriek of laat er spaanplaten van maken. Nu spaarde hij het hout op, zodat de Rotterdamse startup Studio Rap er een balustrade en een wandversiering van kon maken.
  • Houten vloer: de houten vloer gemaakt van hout afkomstig uit gesloopte gebouwen.
  • Kledingwand: Denimtex recyclede zo’n 2.500 kilo afgeschreven ‘eigen’ bedrijfskleding en verwerkte deze vezels in een speciaal proces tot een unieke wandafwerking van textiel.
  • Plantenbakken en buitentrappen: de plantenbakken en buitentrappen zijn gemaakt van cortentstaal. Het bijzondere van dit materiaal is dat de roest een beschermende laag vormt, waardoor het staal niet doorroest en lang meegaat. Daardoor kan het later weer goed hergebruikt worden.
  • Groene wand: de groene buitenwand van Circl bestaat uit plantenbakjes van donker gerecycled plastic. In de bakjes staan 4200 plantjes die zomers en ‘s winters groen blijven. Ze worden bewaterd met regenwater dat in reservoirs onder de tuin wordt opgevangen.
  • Houten borden restaurant: voor het aanleggen van Circl moesten er een aantal bomen wijken. Een deel van de bomen heeft elders een nieuwe plek gekregen, maar een aantal moest worden omgezaagd. Het hout is gebruikt voor houten borden in het restaurant van Circl.
  • Zonnepanelen: ABN AMRO koos voor het gebruik van Nederlandse zonnepanelen, zodat het dichtbij Circl geproduceerd zou worden.
  • Gelijkstroom: in de meeste gebouwen die gebruik maken van zonne-energie wordt de opgewekte gelijkstroom omgevormd naar 230 Volt. Daarbij gaat een hoop energie verloren. Circl is het eerste gebouw in Europa dat op gelijkstroom werkt. Slimme USB-C connectoren zorgen ervoor dat je in Circl toch je smartphone kunt opladen en gebruik kunt maken van je laptop. De keuken en de techniekruimte gebruiken nog wel 230 Volt. Voor sommige apparatuur is er gewoon nog geen variant die op gelijkstroom werkt.
  • Hergebruik regenwater: het regenwater van de afwatering van Circl en de tuin wordt opgevangen in reservoirs onder de tuin op de begane grond. Met het water worden in Circl de wc’s doorgespoeld en de planten van de begroeide buitenwand en de tuin geïrrigeerd.
  • Koeling en verwarming: het grondwater onder Circl heeft een temperatuur van 17 graden. Een prima temperatuur om het gebouw ‘s zomers mee te koelen. Het opgewarmde water wordt dan elders onder Circl opgeslagen, zodat het ’s winters het gebouw weer kan opwarmen. Het afgekoelde water wordt vervolgens weer opgeslagen, zodat het zomers weer Circl kan afkoelen.
  • Groenten hebben in de keuken van Circl de hoofdrol en worden om deze reden niet onnodig bewerkt. Waar mogelijk wordt gewerkt met lokale duurzame boeren. Circl zetten zich in voor zo weinig mogelijk verspillingen en verwerken groenten in zijn geheel. Om de overvloed aan groenten in bepaalde seizoenen te verwerken (en verspilling tegen te gaan) wordt gebruik gemaakt van alternatieve kooktechnieken als wecken en fermenteren. Als Circl met exotisch fruit werkt, is dit altijd Fairtrade en biologisch. De samenwerkingspartners voor groenten zijn: Instock en Lindenhoff.
  • Vlees: al het vlees dat gebruikt wordt is Nederlands. Hiervoor wordt nauw samengewerkt met de Lindenhoff. Vee wordt niet met Europees soja gevoerd en er is veel aandacht voor het dierenwelzijn. Daarnaast bevordert Circl het gebruik van incourante delen, wild en dieren waar een overschot aan is, die anders als ‘waste’ eindigen.
  • Vis is altijd wild en Europees. Visserij moet ecologisch verantwoord zijn en Circl gebruikt geen soorten die op de rode lijst staan. Waar mogelijk wordt gewerkt met bijvangst en bij voorkeur vis uit de Noordzee. Om dit te realiseren werkt het restaurant samen met Jan van As.
  • Zuivel: de keuze voor zuivel moet bijdragen aan dierenwelzijn, biodiversiteit en het Nederlands landschap. Vandaar de keuze voor zuivel van dieren die weidegang hebben gehad. Tevens is onze zuivel waar mogelijk biologisch gecertificeerd.
  • Dranken: het doel is om mensen te verrassen en verleiden met een bijzonder drankassortiment. Hierbij wordt met zoveel mogelijk Nederlandse producenten en leveranciers gewerkt. Zoals: Dorstlust, Wijnimporteur Bart, Gebrouwen door Vrouwen, Brouwerij de Prael, Bart’s Bottle.
  • Bakkerij: Circl werkt met bakkerijen samen die hun producten met de hand op ambachtelijke wijze bereiden. Daarnaast worden bij de productiemedewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt ingezet.
  • Bereidingswijzen en stroomverbruik: in Circl werkt de horeca met een maximaal vermogen van 100 kVA. Dat betekent dat de apparaten – zoals de ovens, inductieplaat, warmtebrug en koffiemachines – niet allemaal tegelijkertijd kunnen draaien en er dus slim moet worden omgegaan met het gebruik ervan. Zo wordt vlees voornamelijk ’s nachts gegaard zodat er overdag niet meer veel gebakken hoeft te worden. Groenten zijn in de ochtend aan de beurt voor garing. Chef-kok Rudolf Brand: ‘Wij zullen onze gasten moeten leren dat onze gerechten niet altijd de temperatuur hebben die zij gewend zijn, maar dat dat geen afbreuk doet aan de smaak.’ Daarnaast worden groenten geweckt en gefermenteerd. Deze groenten hoeven vervolgens niet in de koelkast, dat ook weer stroom scheelt.
  • Circulair meubilair: praktisch al het meubilair van Circl is gemaakt met gerecycled materiaal. Zo komen de stoelen van Dirk van der Kooij, die de stoelen met een 3D printer heeft geproduceerd met interieurs van oude koelkasten als grondstof. De lederen banken zijn een ontwerp van Odette Ex in samenwerking met Satelliet Meubelen en bestaan uit matrassen van Auping en leer van Trace Your leather Cooperative.
  • Restproduct van thee: in Circl Rooftopbar wordt thee gezet middels het proces van de Steampunk, een apparaat waarbij op ambachtelijke en innovatieve wijze thee wordt getrokken in een gesloten circuit door middel van vacuümtechniek. Door deze methode kan de thee als restproduct hergebruikt worden in gerechten (bijv. als crumble). Circl heeft dit in samenwerking met Jacobs Douwe Egberts als eerste naar Europa gehaald.

Foto's

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels