artikel

Biophilic Design: wat is het en wat kun je er mee in de horeca

Restaurant 427

Biophilic Design: wat is het en wat kun je er mee in de horeca

Je loopt in het bos. Je hoort de wind zachtjes door de bladeren waaien. De zon kleurt het groen in allerlei tinten en na elke bocht is je zicht compleet anders. Rust overvalt je… Jammer dat we steeds meer tijd binnen doorbrengen. Het feit dat ‘buiten zijn’ ons welzijn verbetert, dringt door tot ontwerpers. Er is ook een naam voor: Biophilic Design. Wat is het en wat kan ik er als horecaondernemer mee?

Wat is Biophilic Design?

‘Het is best moeilijk om Biophilic Design kort en krachtig te omschrijven. Het is een vorm van ontwerpen en inrichten waarbij je ruimtes maakt en het welzijn van de gast voorop staat. Om dat
gevoel van welzijn te maximaliseren, gebruik je de natuur en natuurlijke processen. Omdat mensen zich daarbij op hun best voelen. Dat laatste is wetenschappelijk bewezen. Het varieert tot een binnentuin, een gezond binnenklimaat, potplanten, geuren, het bewegen van gras, slim gebruik van licht en schaduw zoals je dat ook in de natuur ziet, zichtlijnen en het gebruik van beschutte plekken.’

Lianne Bongers van Studio Lime wordt persoonlijk geraakt door Biophilic Design. ‘Ik geloof echt dat dit de toekomst is. Al voordat ik de term voor het eerst hoorde, streefde ik met mijn ontwerpen de doelstelling van Biophilic Design na. Ik paste het van nature al toe in mijn ontwerpen; als dan blijkt dat het een naam heeft en wetenschappelijk is onderbouwd, is dat erg gaaf.’ Bongers doelt op de ruim vijftig onderzoeken die wereldwijd zijn gedaan naar het effect van natuur op de gezondheid van mensen. ‘Telkens weer blijkt dat omgevingen die de natuur nabootsen, een positief effect hebben op ons welzijn.’

Biophilic Design

Circl Amsterdam. Hergebruikt hout, ronde vormen, patronen uit de natuur op de groene meubelstoffen. Plafond gemaakt van oude jeans.

Waarom wordt deze vorm van design belangrijker?

‘We brengen nu al 85 procent van onze tijd binnen door en zijn ongeveer 11 uur per dag met technologie bezig. Voor de gezondheid en het welzijn van gasten en werknemers is het belangrijk om binding te houden met de
natuur en met ‘buiten’. Door bewust natuurlijke elementen te gebruiken in interieur- of bouwkundig design, maken we onbewust opnieuw die verbinding met de natuur. Zo breng je de buitenwereld naar onze (vol)gebouwde wereld. In 2050 zal 66 procent van de wereld verstedelijkt zijn.’

‘Daarnaast zijn we in ons jachtige leven steeds meer op zoek naar rustmomenten en plekken waar we terug kunnen schakelen. Waar lukt dat beter dan in de natuur? De plek waar je ademhaling vanzelf dieper wordt, je ontspant en je jezelf weer oplaadt. Deze behoefte neemt alleen maar toe. En omdat niet iedereen de ‘echte’ natuur telkens op kan zoeken, brengt Biophilic Design die buitenervaring naar mensen toe. Heel letterlijk betekent biofilie ook ‘liefde voor het leven of levende systemen.’

In de praktijk

Coffeelab in Eindhoven en Den Bosch: gebruik van natuurlijke materialen,
een oase aan levend groen, veel licht.
Restaurant Vakst, Denemarken:
hergebruik van oude materialen, basis van de ruimte is een groenkas die de
twee verdiepingen met elkaar verbindt.
Naman Retreat Spa, Vietnam:
ook wel de no-wall-spa genoemd,
open ruimtes omgeven door groen,
waterpartijen, lichtinval.
Hotel Jakarta, Amsterdam:
veel constructief bamboe toegepast, organische vormen, tropische binnentuin, zonnecellen op het dak, veel verwijzingen naar de natuur door prints, materialen, vormentaal en patronen.

‘Omdat we geloven dat deze designfilosofie heel belangrijk gaat worden, zijn we bezig met het opstarten van een coöperatie met een aantal gelijkgestemde designers. Op deze manier bundelen we onze krachten en kunnen we samen optrekken bij grotere interieurprojecten. We gaan dit doen onder de naam Biophilic Design Agency. Eind van dit jaar zien we het (natuurlijke) licht!’

Is het toepasbaar in elk horecabedrijf?

‘Jazeker. Je kunt een geheel gebouw ontwerpen naar Biophilic Design, maar het op kleine schaal toepassen, kan ook. Bijvoorbeeld door het zicht naar buiten vrij te houden en groen aan te planten. Leveranciers spelen er ook steeds vaker op in door producten te ontwerpen die geïnspireerd zijn door de natuur. Bijvoorbeeld tapijtdessins die lijken op zand, zee, schors of waterrimpelingen.’

‘Ook door te kiezen voor leveranciers die circulair produceren, lever je een belangrijke bijdrage aan het welzijn van mensen; met afval nieuwe producten maken. Denk aan meubels van De Vorm gemaakt van petflessen, of stoelen van oude autobanden. Interface heeft tapijt dat is gemaakt van oude visnetten die uit de zee gehaald worden.’

‘De wetenschap onderscheidt veertien patronen (zie pagina 53). Natuurlijk kan niet elke ruimte worden ontworpen volgens alle principes van Biophilic Design, maar de toepassing van een aantal elementen, kan de welzijnswaarde van een interieur al aanzienlijk verhogen.’

biophilic design

Hotel Jakarta: Organische vormen en op het dak zonnepanelen.

 

Hoe breng je deze vorm van design naar je interieur?

De veertien onderdelen van Biophilic Design kunnen horeca-interieurs verrijken. Ze verbeteren het welzijn van de gasten die zich in de ruimtes bevinden. Het is meer dan alleen een paar potplanten neerzetten. Natuurlijk licht, planten, levende muren, natuurlijke texturen en materialen en uitzicht op de natuur hebben allemaal een positief effect.

  1. Visuele natuur
    Zicht op natuurlijke elementen, levende systemen en natuurlijke processen, zoals een raam met uitzicht op een tuin of op zee, potplanten, bloemperken, binnentuinen, groene muren en groene daken.
  1. Niet-visuele verbinding met natuur
    Vaak ondergewaardeerde design-interacties die onze andere zintuigen stimuleren (geluiden, aanrakingen, geuren en smaken) om ons te herinneren aan onze verbinding met de natuur. Bijvoorbeeld het geluid van stromend water, vogelgeluiden et cetera.
  1. Niet-ritmische sensorische prikkels
    Rijke zintuiglijke prikkels van de natuur met consistente, maar onvoorspelbare bewegingen, zoals de beweging van gras of bladeren in de wind of rimpelingen op het water.
  1. Temperatuur- en luchtstroomvariaties
    Subtiele veranderingen in luchtvochtigheid, luchtstroom over de huid en de temperatuur van lucht en oppervlakken, waarmee een natuurlijke omgeving kan worden nagebootst.
  1. Aanwezigheid van water
    Water zien, horen of aanraken in interieurs.
  1. Dynamisch en diffuus licht 
    Biophilic Design

    Dynamisch en diffuus licht

    Slim gebruik van licht en schaduw om de lichtomstandigheden die in de natuur voorkomen, na te bootsen.

  1. Contact met natuurlijke systemen
    Bewustzijn van of nabijheid tot natuurlijke processen, zoals seizoenswisselingen, wat ons herinnert aan de processen van gezonde ecosystemen. Bijvoorbeeld zicht op bomen die hun blad verliezen.
  1. Biomorfe vormen en patronen
    Symbolische vertegenwoordigingen binnen het design van de patronen, vormen, texturen of numerieke arrangementen die in de natuur voorkomen.
  1. Materiële verbinding met de natuur
    Gebruik van materialen, structuren, texturen en elementen in design die de omgeving sterk weerspiegelen, om een allesomvattend gevoel van de natuurlijke wereld te creëren.
  1. Complexiteit en ordening
    Een abstract, maar visueel aantrekkelijk concept dat gebruikmaakt van de rijke sensorische informatie van de symmetrische, hiërarchische en geometrische vormen van de natuur in design.
  1. Perspectief
    Mensen hebben een wezenlijk verlangen om verder te kijken dan hun directe omgeving of over lange afstanden, wat teruggaat op een antropologische overlevingstheorie. Perspectiefpatronen bieden een breder of groter zicht op de omgeving. Elementen van interieurdesign die dit het beste vertegenwoordigen, zijn bijvoorbeeld balkons, extra grote ramen of skylights, tussenverdiepingen, open ruimtes of kantoren, en glazen of transparante scheidingswanden en muren die een onbelemmerd uitzicht bieden.
  1. Toevluchtsoord
    Net als het perspectiefpatroon, richt het toevluchtsoordpatroon zich op de mogelijkheid om uit te kijken over de omgeving, maar dan vanuit de veiligheid van een beschermde plek. Deze staat los van de drukte in de centrale ruimte. Een speciale capsule met geluidsisolatie binnen een open kantoorruimte biedt bijvoorbeeld een veilige plek zonder lawaai en prikkels. Maar ook in hotellobby’s zijn ruimtes waar gasten zich kunnen concentreren zonder dat ze het zicht op hun omgeving verliezen.
  1. Mysterie
    Repliceert de spanning en de onbekende elementen van de buitenwereld binnen het gebouw. De belofte van meer informatie – die wordt bereikt door gedeeltelijk belemmerde uitzichten, bijzondere designaspecten, verrassende installaties of onverwachte architectuurkenmerken – spreekt gasten aan en betrekt hen bij hun omgeving. Het succes van het mysteriepatroon zit in de anticipatie van wat er om de hoek kan liggen, wat een sterke aangename menselijke reactie oproept.
  1. Risico/gevaar
    De sensatie van een herkenbaar risico in combinatie met het gevoel van een betrouwbare bescherming. Onze evolutie is gericht op overleven. Of het nu een hooggelegen loopbrug is of een glazen wand die uitkijkt over de skyline van de stad, het risico/gevaarpatroon roept bij gasten het gevoel op dat ze zich aan de rand van de veiligheid begeven.

 


>>> Meer over interieurdesign

Reageer op dit artikel