Misset Horeca
Misset Horeca
Interview vanaf het Binnenhof: ‘Perspectief en meer geld’

Interview vanaf het Binnenhof: ‘Perspectief en meer geld’

Horecaondernemers zitten voor de tweede keer in lockdown. Zonder concreet uitzicht op een stabiele toekomst. KHN lobbyt zich suf in Den Haag voor meer en betere maatregelen. Bijval komt van Kamerleden zoals Thierry Aartsen (VVD). Ook hij vindt dat er snel perspectief en meer steun moet komen. Een interview vanuit de Haagse politiek naar aanleiding van vijf steekwoorden: perspectief, kritiek, NOW, samen en de herstart van de horeca.

Interview vanaf het Binnenhof: ‘Perspectief en meer geld’
Thierry Aartsen (VVD) en Rober Willemsen (KHN).

1 Perspectief

Perspectief. Het meest gebruikte woord in het gesprek met Robèr Willemsen, horecaondernemer en voorzitter van KHN en Thierry Aartsen, Tweede Kamerlid voor de VVD. We zitten in een hotel op steenworp afstand van het Haagse Binnenhof. Koffie mag er niet geschonken worden. De tafels staan bijna 3 meter uit elkaar.

Terug naar dat perspectief. Waar het horecaondernemers juist aan ontbreekt. Dit beamen zowel Aartsen als Willemsen. ‘Het is nog steeds niet duidelijk hoe de horeca eruit gaat zien. Wanneer is er weer wat mogelijk? Het kabinet maakt routekaarten over de branche, maar niet met de branche’, verwijt Willemsen. ‘Wij doen vanuit KHN onze stinkende best, maar worden ook telkens aan de kant gezet. Vragen worden niet beantwoord, voorstellen uit de branche over onderzoek naar ventilatie worden niet opgepakt.’

De voorzitter van KHN stelt: ‘Het gebrek aan perspectief kan alleen goedgemaakt worden als je de bedrijven die voor de tweede keer lange tijd verplicht op slot zijn, 100 procent compenseert. Maar ook dat doet het kabinet niet. Elke dag dat we gesloten zijn, gooien horecaondernemers een emmer geld naar buiten!’

Honderd procent steun veegt Aartsen direct van tafel. ‘Je kunt nooit honderd procent van de economie overnemen als overheid. Er is een groot steunpakket van bijna €65 miljard. Dat is vijf keer de defensiebegroting. De vraag is terecht of het voldoende is voor horecaondernemers.’ Hij erkent dat er meer moet gebeuren voor één van de zwaarst getroffen branches. Concrete toezeggingen doet hij echter niet. De hoop van Willemsen is gevestigd op een kamerbrief die 20 november komt. Deze brief moet duidelijk maken of het derde steunpakket wordt uitgebreid.

Het derde pakket ging in op 1 oktober en daarin worden NOW en TVL (tegemoetkoming vaste lasten) in stappen afgebouwd. Dit pakket is echter gemaakt toen van een tweede lockdown nog geen sprake was. Met de economische gevolgen van nieuwe maatregelen is toen dus ook geen rekening gehouden.

Aartsen: ‘Het kabinet heeft een steunpakket gemaakt voor alle ondernemers. Het is niet sector gebonden. Dat is wel de 2,75 procent subsidie over de omzetderving. Jammer dat de horeca die afdoet als fooi, want het is wel serieus geld. De eventbranche of de bowlingbanen hadden het ook graag gehad.’ Aartsen, zelf zoon van een ondernemer, erkent de financiële pijn van horecaondernemers. ‘Ik krijg van hen veel mails, telefoontjes en berichten met schrijnende verhalen. Dus de problematiek is bekend. Zeker weten.’

Hoewel Aartsen meer geld niet kan toezeggen, heeft hij wel goede hoop op meer perspectief, zeker voor de restaurants. Hoe? Door te testen in de praktijk wat er in de horeca wél mogelijk is op een veilige manier. ‘Ik wil daar het liefst morgen mee beginnen. Voor dergelijk onderzoek voor restaurants pleitte het OMT ook al. ‘Veel te laat’ zegt Willemsen. ‘Hier werd in mei al over gesproken. We zitten nu in november en er is nog steeds niets opgestart.’ Willemsen vestigt zijn hoop, naast de mogelijkheden binnen, ook op de buitenruimte. ‘Als we weer mogen, dan moeten we kijken naar wat binnen kan. Maar buiten zou sowieso véél meer moeten kunnen dan de afgelopen zomer. Ondernemers moeten zorgen dat ze daar klaar voor zijn, als de mogelijkheid er is bij hun locatie.’

Inmiddels is bekend dat er in week 47 een praktijkproef wordt gestart met 25 horecabedrijven.

Thierry Aartsen

Aartsen beaamt dat het te traag gaat. Ondanks moties en Kamervragen. ‘Ik blijf erop hameren. Ik weet ook dat elke dag dicht er een te veel is voor een ondernemer. Maar het kabinet heeft ook te maken met een enorm spanningsveld tussen enerzijds het virus en de bestrijding daarvan en anderzijds de economische belangen.’

2 Kritiek

KHN krijgt bakken met kritiek over zich heen, dat de brancheorganisatie niet genoeg bereikt in Den Haag en zich telkens met een kluitje in het riet laat sturen. Anderen vinden juist dat KHN niet diplomatiek genoeg is. Zo stapte de brancheorganisatie al eens naar de rechter en kapte overleg af.

Al die kritiek, van welke kant ook, laat Willemsen niet onberoerd. Maar hij snapt de frustratie van zijn collega’s. En ook hij moet elke dag dat zijn zaken gesloten zijn, fors geld bijleggen. Zijn accountant heeft hem voorgerekend dat Willemsen in het laatste kwartaal ruim 35 procent van de loonkosten zelf moet bijleggen volgens NOW-3 en dat er bij zijn meest recent aangeschafte horecazaak (juli 2020) er helemaal geen sprake is van NOW/TVL-steun. Hier draait Willemsen voor 100 procent van de kosten op.

perspectief horeca
Rober Willemsen

‘Ik krijg soms letterlijk buikpijn van alle berichten die ik krijg van collega’s. Sommigen hebben het studiepotje van de kinderen in de zaak gestopt. Zulke schrijnende verhalen. Dat het kabinet niet meer steun toezegt, frustreert mij ook. Ik ben echt van mening dat als een branche voor de tweede keer voor lange tijd op slot moet, je geen acht hechtingen kunt zetten in de slagaderlijke bloeding terwijl er twaalf nodig zijn. Dat kan gewoon niet. Daarom blijven wij pleiten voor een hogere NOW-steun of een hogere TVL. Anders bloedt een groot deel van de branche alsnog dood.’

‘Het is niet dat ondernemers graag hun hand ophouden,’ vervolgt Willemsen ietwat geagiteerd. ‘Wij willen allemaal ondernemen en het zelf doen. En niet aan het infuus van de overheid.’

3 NOW

Willemsen komt weer terug op de eerder besproken NOW-steun. ‘Deze wordt nu in het derde steunpakket verder afgebouwd van 90 procent – die in praktijk nooit meer dan 74 procent kon zijn – naar 80 procent. Afschalen leek mogelijk toen het pakket werd opgetuigd. Maar met de maatregelen die ons eind september zijn opgelegd – terug naar maximaal 30 gasten binnen ongeacht de oppervlakte van de zaak plus om 22.00 uur dicht- en de lockdown van half oktober, moet het pakket echt snel bijgeschaafd worden. Dat kan geen moeilijke discussie zijn. Of de TVL moet omhoog of de overheid moet meer bijleggen op de lonen.’

De TVL is per 1 oktober verhoogd van maximaal €50.000 per bedrijf per 4 maanden, naar maximaal €90.000 per bedrijf per 3 maanden. Aanpassingen op NOW-3 zijn (nog) niet bekend.

NOW-2 en 3 kenden al wel een verbetering op de eerste NOW-maatregel. In pakket 2 en 3 wordt gewerkt met een verhoogde opslag van onder meer de werkgeverslasten. De opslag is verhoogd van 30 procent naar 40 procent (factor 1.4 in plaats van 1.3). Maar dit is niet met terugwerkende kracht tot maart 2020 gecompenseerd. In NOW-1 blijft het 1.3.

Beide gesprekspartners zouden graag zien dat de NOW-regeling zo wordt bijgeschaafd dat ook startende ondernemers, of ondernemers die een bedrijf hebben overgenomen, steun kunnen krijgen. ‘Dat je in maart niet direct iets had, snap ik. Maar nu, acht maanden later, staan ze nog steeds met lege handen,’ stelt Willemsen. Ook Aartsen kent de verhalen van ondernemers die op 1 maart een zaak overnamen, inclusief het team. ‘Heel zuur als je alleen door een ander loonheffingsnummer buiten de boot valt.’ Dat is eigenlijk een systeemfout, meent Aartsen. ‘Dat zijn juist de dingen waarvoor we als Kamerleden moeten knokken. We mogen niet accepteren dat mensen kapotgaan vanwege een systeemfout.’

4 Samen

Los van de lonen hebben ondernemers nog veel meer lasten die doorlopen terwijl ze in lockdown zitten. Denk aan pandhuur of hypotheek. Aartsen is er stellig in: pandeigenaren, banken; ze zouden zich moreel verplicht moeten voelen om ook een veer te laten in deze crisis.

‘Juridisch is het echter enorm ingewikkeld om hier een generieke maatregel voor te maken.’ Ook dit onderwerp lag tijdens de eerste lockdown al op tafel. Tot dwingende maatregelen is het echter (nog) niet gekomen.’ Het stoort Willemsen en Aartsen dat ook bijvoorbeeld steden als Rotterdam en Amsterdam niets hebben toegegeven op de betaalde huur voor panden die deze gemeentes in eigendom hebben. Aartsen: ‘Ik wil echt een beroep doen op die morele verplichting. Je kunt alles juridisch op de spits drijven, maar dan kom je er niet samen uit. Iedereen moet water bij de wijn doen. Als je nu je liquiditeit loopt op te poetsen ben je de klootzak van de crisis. Er zijn pandeigenaren die het niet kunnen, maar er zijn er ook genoeg die het wél kunnen dragen. Ze moeten blij zijn met de huurder die ze nu hebben.’

5 Herstart

Een veilige herstart van de horeca is iets waar zowel kabinet als ondernemers naar verlangen. Maar niet zoals afgelopen zomer: de teugels ver laten vieren tot een volgende lockdown zich aandient. Omdat het virus weer opleeft bij versoepeling van de maatregelen. De fieldlabs kunnen helpen als het gaat om nieuwe normen voor het aantal mensen per horecabedrijf, de gewenste ventilatie et cetera.

Ook een plan van VNO-NCW kan snel voor meer ruimte zorgen. Hier gaat het om de test-samenleving waardoor Nederland weer ‘vrijwel normaal’ kan leven. Zonder anderhalve meter afstand en alle horeca weer open. Het plan bestaat uit drie fases waarvan de laatste – terug naar normaal – al medio april 2021 haalbaar kan zijn. De eerste fase is het grootscheeps testen van hele regio’s. Willemsen heeft wel zijn twijfels bij de haalbaarheid. ‘Omdat we nu na 8 maanden de testcapaciteit voor de mensen met klachten amper op orde hebben…’

Wachten tot heel Nederland gevaccineerd is, kan de branche in ieder geval niet. Daarvan zijn Aartsen en Willemsen wel overtuigd.

Het voorstel van horecaondernemer Khalid Oubaha om zelf gasten te ‘sneltesten’ die zijn zaak binnen willen, vind Willemsen niet geschikt voor de gehele branche. ‘Wel voor een club waar mensen een aantal uren verblijven. Als ze alleen een kop koffie komen doen, dan werkt het niet. Dan staat er te weinig omzet tegenover de extra kosten van het testen op rekening van de ondernemer.’

‘Uiteindelijk moet het doel zijn dat we zonder sneltesten met z’n allen weer kunnen gaan draaien. Zo snel mogelijk.’ Want Willemsen is er niet van overtuigd dat de samenleving er na corona anders uit blijft zien. ‘Al duizenden jaren komen mensen samen om te vieren, samen te eten en te drinken. Samen verdrietig te zijn. Dat gaat in basis echt niet veranderen. Wij kunnen als horeca daarvoor juist die veilige omgeving bieden.’

Steunmaatregelen horeca

NOW
Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid

Vanaf maart tot en met september zijn NOW-1 en NOW-2 van kracht geweest. Per 1 oktober 2020 geldt NOW-3. Deze bestaat uit drie tijdvakken van 3 maanden, tot 1 juli 2021. De NOW3-steun over 9 maanden kent een geleidelijke afbouw van vergoedingspercentages: van 80%, naar 70%, naar 60%. Minimaal omzetverlies om in aanmerking te komen voor de NOW is niet meer 20 maar 30 procent.

Tozo
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers

Bij de aanvraag voor de Tozo-3-uitkering zou per 1 oktober getoetst worden op beschikbaar geld (beperkte vermogenstoets). Door de extra maatregelen tegen het coronavirus is deze voorwaarde niet passend, vindt het kabinet. Het kabinet heeft besloten om de toets op beschikbaar geld op 1 april 2021 in te voeren.

Het invoeren van de beperkte vermogenstoets per 1 april 2021 betekent dat er een Tozo 3 (van 1 oktober 2020 tot en met 31 maart 2021) is en een Tozo 4 met toets op beschikbaar geld (van 1 april 2021 t/m 30 juni 2021). Begin 2021 wordt gecommuniceerd over Tozo 4 en de invoering van de toets op beschikbaar geld.

TOGS
Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren covid-19

De TOGS was open van vrijdag 27 maart 2020 tot en met vrijdag 26 juni voor ondernemers die directe schade ondervonden van diverse kabinetsmaatregelen om het coronavirus in te dammen. Deze specifieke groep ondernemers kon een eenmalige tegemoetkoming van €4000 netto krijgen. Het is niet meer mogelijk de TOGS aan te vragen

TVL
Tegemoetkoming Vaste Lasten

Vanaf medio november kunnen ondernemers een aanvraag doen voor TVL Q4 2020 (oktober tot en met december 2020). Dit kan tot en met 29 januari 2021. Nieuw is dat bedrijven voor het 4e kwartaal van 2020 geen specifieke SBI-code hoeven te hebben. Hierdoor kunnen meer ondernemers de TVL krijgen.
Via de TVL komen horecaondernemers direct ook in aanmerking voor de eenmalige subsidie van 2,75 procent over de omzetderving.
Het maximum subsidiebedrag van de TVL is per 1 oktober 2020 verhoogd naar €90.000 per bedrijf, per 3 maanden. Dat was €50.000 per bedrijf, per 4 maanden.

Verbeterpunten steunpakketten

  • De toegangsdrempel voor het omzetverlies voor de TVL moet niet omhoog. De TVL-vergoeding moet naar 100 procent. Zonder een maximum, aldus KHN.
  • De NOW-vergoeding moet weer terug naar maximaal 90% (in het derde steunpakket gaat dat naar 80%). Overigens is het voor de horeca al nooit 90% geweest, eerder 60-65% doordat sommige kosten niet worden vergoed, het omzetverlies niet 100% is en de loonsom lager is dan de referentiemaand.
  • Ontslagen worden onvermijdelijk. Voorkom dat werkgevers die het al zwaar genoeg hebben ook nog eens verplichte transitievergoedingen moeten betalen. Die transitievergoedingen moeten direct worden vergoed aan werknemers via het UWV.
  • Deeltijdontslag (en dus ook deeltijd-WW) moet mogelijk worden gemaakt.