artikel

Stappenplan: Zo schrijf je een ondernemingsplan

Horeca 1147

Het ondernemingsplan, ook wel bedrijfsplan of businessplan genoemd, is het basisdocument van je bedrijf. In het plan beschrijf je jouw strategie: van wie je bent tot hoe je je bedrijf in de markt zet. In zeven stappen naar een stevige basis voor je bedrijf: een goed ondernemingsplan.

Stappenplan: Zo schrijf je een ondernemingsplan

In een ondernemingsplan voor een horecabedrijf beschrijf je de bedrijfsstrategie. In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken, is een ondernemingsplan niet alleen van belang als je een financier of investeerder wilt aantrekken. Voor jezelf (en je vennoten of compagnons) kan het plan een leidraad zijn voor de bedrijfsvoering. Bovendien stelt het je in staat om doelen te stellen én na te leven, maar onderzoek je ook of de ideeën haalbaar zijn.

Een goed ondernemingsplan bestaat uit een aantal standaard hoofdstukken waarin de lezer kennis maakt met de ondernemer, het bedrijf, de markt en concurrentie, de financieringsplannen, de gekozen marketingstrategie, het onderscheidend vermogen en overige zaken, zoals juridische kwesties.

Stap 1: De samenvatting

De samenvatting is het belangrijkste onderdeel van het ondernemingsplan. Het wordt als eerste gelezen en bepaalt daarom grotendeels of de lezer de rest van het plan ook leest, of niet. De samenvatting is als een pitch: een goede pitch zorgt dat je verhaal blijft hangen. In de samenvatting overtuig je de lezer van het bestaansrecht van je bedrijf. Leg uit wat je gaat doen en waarom dat belangrijk is. Punten die niet mogen worden overgeslagen, zijn de behoefte waarin je bedrijf voorziet, de doelen, hoe die doelen gaan worden gerealiseerd, welke succesfactoren er zijn, wat de financiële vooruitzichten zijn (verwachte omzet, winst, kasstroom en rendement) en welke financiële middelen nodig zijn. Ook het verwachte marktaandeel en het marksegment waarop wordt gefocust, zijn van belang.

Stap 2: De ondernemer

Vervolgens is het belangrijk om in het eerste gedeelte van het plan jezelf te presenteren. Zie het als een soort sollicitatiegesprek of cv op papier. Vermeld hier persoonlijke gegevens van jezelf en eventuele zakenpartners, zoals personalia, burgerlijke staat, werkverleden en opleidingen. Daarnaast is dit de plek om uit te leggen waarom je ondernemer wilt worden (motivatie) en te beschrijven wat je ambities en kwaliteiten zijn, wat je persoonlijk met het bedrijf wilt bereiken en om je sterke en zwakke punten in kaart te brengen. Hetzelfde geldt voor je ontwikkeling als ondernemer met behulp van opleidingen en trainingen of een coach. Als je hiervoor plannen hebt, benoem die dan hier. Voor de externe lezer is een voorstelronde als deze goed om erachter te komen hoe jij bent, zodat hij kan inschatten of je het plan en het bedrijf aankan.

Stap 3: Het bedrijf

Dan begint het leukste gedeelte: de beschrijving van jouw idee. Wat ga je doen? Beschrijf het concept goed, kernachtig en in begrijpelijke taal. Ook voor mensen zonder specifieke horecakennis moet duidelijk zijn wat je wilt gaan neerzetten. De kans is groot dat je in jouw ogen een “gat in de markt” hebt gevonden. Beschrijf het probleem en benadruk waarom jouw concept de oplossing is. Gebruik waar mogelijk externe bronnen om het probleem te bevestigen: cijfers zijn verkrijgbaar bij brancheorganisaties en partijen zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Noem je doelstellingen en wees daarbij ambitieus, maar realistisch. Het is verstandig om de je doelen SMART te formuleren: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden. SMART-doelen zijn in de praktijk eenvoudiger te realiseren.

Denk vanuit de vraag en niet vanuit het aanbod. Als je doelgroep geïnteresseerd is in je concept, dan wordt het een succes en is het bedrijfswaardig. Daarom is het goed om eerst een gedegen onderzoek te doen naar de doelgroep van je concept (zie stap 4).

Stap 4: De markt

Het vierde hoofdstuk beschrijft de marktontwikkelingen rondom jouw bedrijf. Wie is de doelgroep en wie zijn je concurrenten? Besteed aandacht aan trends en ontwikkelingen, maar ga niet té ver de diepte in. Als je een koffiebar wilt opzetten, kun je bijvoorbeeld de groeiende populariteit van bekende koffieketens zoals Starbucks noemen. Een uitgebreide rapportage met cijfers en grafieken kan beter in de bijlage worden opgenomen.

De belangrijkste vraag die in dit hoofdstuk moet worden beantwoord, is ‘Wie is mijn doelgroep?’. Vervolgens moet ook duidelijk worden hoe die doelgroep jouw bedrijf gaat vinden en verbonden blijft. Ook de concurrenten worden hier beschreven. Een uitgebreide concurrentieanalyse is zeker goed, maar schrijf dan op deze plek een samenvatting en verwijs naar de bijlage voor de onderbouwing. Benoem wel heel duidelijk waarom de doelgroep voor jou gaat kiezen en wat jouw onderscheidend vermogen is ten opzichte van de concurrenten.

De SWOT-analyse hoort ook thuis in dit hoofdstuk. In een SWOT beschrijf je de sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen van jouw concept. Je hoeft niet bang te zijn dat je plan hierom wordt afgekeurd. Het feit dat je je hebt verdiept in zwakke punten en bedreigingen laat met name zien dat je het serieus neemt. Net doen alsof ze niet bestaan is vooral heel naïef én dat is geen goede eigenschap voor ondernemers.

Stap 5: Marketing

Bij het in de markt zetten van je bedrijf is een goed marketingplan onontbeerlijk. Een betrouwbare en bekende methode is de marketingmix, waarin de 5 P’s worden besproken: Product, Prijs, Plaats, Promotie en Personeel.

  • Product: Wat ga je verkopen, wie zijn je leveranciers, is er in het buitenland een vergelijkbaar en succesvol concept?
  • Prijs: Welke prijzen ga je hanteren? Vraag je doelgroep via een enquête of kijk wat de concurrentie doet en breng dat in kaart.
  • Plaats: Dit betekent niet letterlijk ‘woonplaats’, maar beschrijft waarom jouw locatie de beste keuze is. Hoeveel mensen komen er langs, zijn er stop-factoren zoals een bus- of tramhalte in de buurt, wat is de huurprijs en wat krijg je daarvoor?
  • Promotie: Hoe ga je jouw bedrijf en product onder de aandacht brengen? Benoem ook voor de hand liggende zaken als een website en social media. Schakel je een reclamebureau in? Leg dan uit waarom, wat de kosten zijn en hoe dat wordt terugverdiend.
  • Personeel: Beschrijf je verwachtingen op het gebied van personeel. Hoeveel fte heb je nodig? Kies je voor uitzendkrachten, weekendhulpen, fulltime medewerkers of juist niet? Waarom?

Stap 6: Financieel plan

Het financiële hoofdstuk is misschien wel de lastigste van allemaal. Het toont aan dat je plan een kans van slagen heeft en door het inzicht komt je minder snel voor onprettige verrassingen te staan. Als je op zoek bent naar investeerders is dit de plek waarin je kan aantonen dat jouw idee lucratief is.

Neem in ieder geval een investeringsbegroting, financieringsbegroting, exploitatiebegroting, liquiditeitsbegroting en persoonlijke begroting op. Door deze allemaal te behandelen, beantwoord je de volgende vragen:

– Hoe ga je geld verdienen? (verdienmodel) – Hoeveel geld heb je nodig om je plannen te realiseren? (investeringsbegroting) – Hoe ga je je eigen bedrijf financieren? Benoem hier de bedragen: eigen geld, leningen, kredieten etc. (financieringsbegroting) – Hoe zien de verwachte omzet, inkoop en kosten eruit? (exploitatiebegroting) – Hoeveel geld komt er naar verwachting maandelijks binnen en wat gaat eruit? (liquiditeitsbegroting) – Kun je rondkomen van de winst? (persoonlijke begroting)

Stap 7: Algemene en juridische zaken

Er zijn bepaalde externe zaken die invloed kunnen hebben op jouw bedrijf, zoals vergunningen, verzekeringen en algemene voorwaarden. Check in ieder geval welke vergunningen (mogelijk) nodig zijn, wat je daarvoor moet doen en benoem het als je een expert of advocaat inschakelt hiervoor. Denk aan terrasvergunning, drank- en horecavergunning, maar ook hoe het is geregeld met geluid en muziek.

Als je voedingsmiddelen gaat bereiden en verkopen, moet je voldoen aan de wetten van hygiëne en voedselveiligheid. Zoek uit welke regels dit zijn en benoem hoe je je daaraan gaat houden. Denk hierbij onder andere aan de Hygiënecode en allergenenwetgeving.

Nog een paar tips 1. Houd het plan simpel en beknopt. Het moet voor de gemiddelde lezer goed te begrijpen zijn. 2. Leg het plan voor aan mensen (familie, vrienden, kennissen en collega’s) met en zonder kennis van ondernemen en neem tips en adviezen mee. 3. Ga uit van de vraag van de doelgroep en niet alleen van jouw aanbod. 4. Een begroting is al snel te krap, maak daarom heel bewuste keuzes. Wanneer je toch een luxere koffiemachine aanschaft dan je in eerste instantie hebt begroot, is je begroting al snel niet sluitend meer. Voorkom dit door goed te onderzoeken wat je nodig hebt en welke mogelijkheden er zijn. 5. Een ondernemingsplan is geen statisch document. Je kunt de informatie aanvullen waar dat nodig is, zodat je het als leidraad kunt blijven gebruiken.

Dit artikel is gerealiseerd in samenwerking met: Jos Klerx, sectorspecialist Horeca bij Rabobank. Andere bronnen zijn de Kamer van Koophandel, Qredits en MKB Servicedesk

Reageer op dit artikel