Sinds 1 januari geldt voor aanbieders van logies, met uitzondering van campings, een btw-verhoging van 9 naar 21 procent. De eerste cijfers laten zien dat de markt daarop direct reageert: in de eerste vier maanden van 2026 nam het aantal overnachtingen over de hele linie af. Vooral buitenlandse gasten blijven vaker weg. Wat betekent deze trendbreuk voor hotels, vakantieparken en andere logiesaanbieders?
Voor het eerst in ruim 10 jaar minder overnachtingen
Het aantal overnachtingen in Nederland groeide de afgelopen 10 jaar vrijwel onafgebroken. Sinds 2013 was er sprake van constante groei. Alleen in 2020, 2021 en 2022 daalde het aantal overnachtingen door coronamaatregelen. De groei past in het wereldwijde beeld van een snelgroeiende toeristische sector. In de periode 2013 tot en met 2025 nam het aantal overnachtingen in januari tot en met april met ruim 75 procent toe.
Jos Klerx, sectormanager Horeca, Recreatie en Toerisme bij Rabobank: 'In 2026 zien we voor het eerst een trendbreuk, waarbij er sprake is van een afname van het aantal overnachtingen in de eerste 4 maanden van het jaar. Ondanks dat het zwaartepunt van het aantal overnachtingen niet in deze maanden ligt, is het wel typerend voor het beeld in de markt. Het aantal overnachtingen daalde in de eerste vier maanden met 2,2 procent.'
Nederland minder in trek bij Belgen en Duitsers
Zowel het aantal overnachtingen van binnenlandse als buitenlandse gasten nam af. In de afgelopen jaren waren buitenlandse gasten juist de aanjager van de groei. Nu blijven ze vaker weg. Het aantal overnachtingen door buitenlandse gasten nam af met 567.000, een daling van 3,2 procent. Het aantal overnachtingen door binnenlandse gasten daalde met 217.000, een daling van 1,1 procent.
Klerx: 'Wat opvalt, is dat vooral gasten uit onze buurlanden minder vaak naar Nederland kwamen. Duitsland en België zijn traditioneel belangrijke herkomstlanden voor de Nederlandse logiessector. Het aantal overnachtingen van Duitse gasten daalde met 5,1 procent en dat van Belgische gasten met 4,9 procent. Samen waren zij goed voor 407.000 minder overnachtingen in ons land. Opvallend is dat in de eerste drie maanden juist meer Duitse gasten naar Nederland kwamen. De daling in april draaide dit beeld volledig om.'
Nederland blijft achter bij België en Duitsland
Het aantal overnachtingen in Nederland daalde in het eerste kwartaal met 2,2 procent. In België en Duitsland steeg het aantal overnachtingen nog licht, met respectievelijk 0,24 procent en 0,64 procent. De groei in onze buurlanden is dus beperkt, maar het verschil met Nederland is opvallend. De btw-verhoging lijkt op deze manier zichtbaar te worden.
Binnen Nederland groeit het aantal overnachtingen alleen in Gelderland nog, met 2,2 procent. Limburg laat een stabiel beeld zien. In alle andere provincies daalt het aantal overnachtingen. De daling is het sterkst in Zeeland, met 7,4 procent. Noord-Brabant en Drenthe volgen met dalingen van 6,6 procent. In Noord-Holland daalt het aantal overnachtingen procentueel minder sterk, met 1,2 procent. Toch is de absolute afname daar groot: 139.000 overnachtingen minder. Daarmee behoort Noord-Holland, na Noord-Brabant en Zeeland, tot de provincies met de grootste daling in aantallen.
