Michael Simon

Nog niet zo lang geleden was het café van Jos de Winter de hoogste notering in Utrecht - in 2010 stond het nog in de toptien - maar intussen is Dikke Dries voorbijgestreefd door Olivier en zelfs weggezakt uit het linkerrijtje.

Overdag een net café met een aantrekkelijk terras voor de deur. Als het even gaat regenen wordt vlot de overkapping uitgerold, een constructie die wel iets weg heeft van een scheepszeil.

Op een nazomeravond zitten het terras en de tuin van Berlage gevuld met Eindhovenaren en de nodige expats, aan diverse tafels wordt Engels gesproken.

Een prachtig hoekpand aan een horecapleintje in het centrum van het dorp Houten, onder de rook van Utrecht.

We moeten ons best doen iets positiefs uit het juryrapport te halen bij deze moeder aller grand cafés. 'Ik heb een beetje een haat-liefdeverhouding met De Jaren', zegt het jurylid dan ook.

Dit is een typisch Hollands café, van het type waar we zuinig op moeten zijn. Zeker tussen alle lounge-geweld en hippe tenten in een badplaats als Zandvoort. We zouden bijna zeggen 'cultureel erfgoed'.

Nog een oude bekende die zijn comeback maakt: voormalig winnaar van de Café Top 100 in 2009. Het Bredase café, restaurant en brouwerij verruilt na drie jaar de Eregalerij voor de 50e plek in onze lijst.

Maar liefst 22 plekken winst richting de top. Daarmee is De Klomp de snelste stijger van dit jaar. Een prachtig pijpenlaatje dat nog bijna niet ontdekt is in Delft, constateert een jurylid.

Een beste stijger, dit Zwolse cafébedrijf gelegen aan een knus pleintje. Zestien plaatsen winst in vergelijking met vorig jaar. De stijgende lijn zet zich voort als je bedenkt dat De Hete Brij twee jaar geleden nog op de 86e plek stond.

Voor het tweede achtereenvolgende jaar een kleine daling voor De Beurs, gelukkig minder hard dan vorig jaar. Dit café is een vaste gast in de Café Top 100 en we zijn dan ook nog steeds enthousiast over ons bezoek, op een paar schoonheidsfoutjes na. Daarover straks meer.