artikel

Nitro coffee: wees voorzichtig met stikstof in koffie

Café 1016

Nitro coffee: wees voorzichtig met stikstof in koffie
Foto: Diederik van der Laan

Nitro coffee is steeds breder beschikbaar. Was het een paar jaar terug een experimenteel speeltje van de voorlopers in de specialty coffee scene, inmiddels zijn kant-en-klare tapjes beschikbaar voor de dikromige koffievariant, zodat elke horecazaak nitro coffee kan serveren. Maar zowel ondernemer als consument moet voorzichtig zijn met deze koude koffie-variant. Er kleven risico’s aan drankjes die bereid zijn met stikstof, zo waarschuwt het Britse onderzoeksbureau GlobalData.

Cijfers wijzen uit dat ijskoffievarianten, waaronder nitro coffee, immens populair zijn, zeker in het terrasseizoen. De vraag naar ijskoffie wordt vijf keer zo groot als de temperatuur boven de 25 graden komt, zegt databureau Tapp op basis van historische cijfers van aangesloten bedrijven. Uit die cijfers bleek dat de verkoop van ijskoffie van 100 procent als gemiddelde groeit naar 511 procent bij zomerse temperaturen.

Risico’s bij werken met stikstof

• Risico op brandwonden bij huidcontact – draag juiste handschoenen.
• Schade aan het hoornvlies als er spetters stikstof in de ogen komen – draag een veiligheidsbril.
• Verstikkingsgevaar bij werken met stikstof in kleine afgesloten ruimtes. Stikstof neemt 695 keer toe in volume bij verdamping en kan zo ook de longen binnendringen.
• Verwonding door snelle expansie. Bij onjuist gebruik van de containers waar de stikstof in zit, kan er na drukopbouw bijvoorbeeld een ventiel losschieten.

Nitro coffee is een trendy variant op ijskoffie. Door stikstof toe te voegen aan coldbrew coffee of iced espresso, ontstaat een romige emulsie die verfrissend en smaakvol is. Dit is ook een mooie oplossing voor een veganistische koffie, omdat het mondgevoel van opgeschuimde melk kan worden bereikt zonder zuivel toe te voegen. Ook kunnen nog siropen of melk worden toegevoegd voor extra variatie.

In 2015 was Lot Sixty One in Amsterdam één van de eerste met een nitro coffee tap. Daarna ging het snel, en in 2017 lanceerde zelfs Starbucks nitro coffee op het menu, onder andere in Amsterdam. Op Horecava 2019 en Amsterdam Coffee Festival 2019 waren verschillende aanbieders aanwezig die kant-en-klare tapsystemen voor nitro coffee aan de horeca leveren.

Zelfs Starbucks zette nitro coffee op het menu

Het is de stikstof die een risico vormt, zegt data analyst Shagun Sachdeva van GlobalData. ‘We zeggen niet dat je géén nitro coffee of andere drankjes met stikstof moet serveren’, benadrukt ze. ‘Toegevoegde stikstof kan een wow-effect creëren en biedt nieuwe toepassingen voor innovatieve drankjes. Alleen, het werken met stikstof en consumeren van drankjes die met stikstof bereid zijn, kan risicovol zijn.’

Risico’s bij consumeren van drank met stikstof

Het visuele effect van nog verdampende stikstof in een drankje is aantrekkelijk, maar het drinken voordat de stikstof volledig is verdampt kan leiden tot bevriezing, brandwonden of verstikking en zelfs tot een maagperforatie door expansie van de stikstof in de maag. Ook kan het hart-ritmestoornissen, een onrustig gevoel en schade aan het zenuw­stelsel veroorzaken. Dit zijn risico’s die gelden voor elke consumptie met cafeïne. Door de populariteit en milde smaak van nitro coffee kan iemand die nooit koffie drinkt, wel ineens grote hoeveelheden nitro coffee tot zich gaan nemen.

Het probleem zit vooral in de temperatuur. Stikstof kan tot op brandwonden lijkende bevriezingsverschijnselen veroorzaken als het op de huid komt. Niet alleen de vloeistof, die met een temperatuur van min 196 graden extreem koud is, ook de ‘stoom’ die er vanaf komt kan tot brandwonden leiden bij huidcontact, zelfs als dat heel vluchtig is. Daarnaast kan het drinken van vloeistoffen waar kort daarvoor stikstof aan is toegevoegd schade toebrengen aan mond, slokdarm of maag als de stikstof nog niet volledig is verdampt.

Zo moest bij een man in India in 2017 een deel van zijn maag worden verwijderd nadat hij een maagperforatie opliep bij het drinken van een drankje dat was bereid met vloeibare stikstof. In 2012 belandde een 18-jarige Brit in het ziekenhuis met maagschade na het drinken van een met stikstof gekoelde cocktail.

‘Omdat het nog relatief nieuw en experimenteel is, zijn veel regels rondom voedsel er nog niet op aangepast. Het gebruik van stikstof in de f&b-sector heeft in het verleden tot incidenten geleid. Wij pleiten er dan ook voor dat fabrikanten en horecaondernemers goed nadenken bij het gebruik van stikstof om ervoor te zorgen dat de drankjes die gasten geserveerd krijgen veilig zijn.’

Tips voor het werken met stikstof


  • Werk in een goed geventileerde ruimte.
  • Bij het bereiden van een drankje waar rechtstreeks stikstof in gaat, pas op bij plotseling spetteren als de koude stikstof in een veel warmer glas wordt geschonken.
  • Gebruik geen koolstofstaal, rubber of plastic om stikstof in te bewaren of te vervoeren. Door de extreme kou worden deze materialen bros.
  • Bewaar stikstof in drukflessen of met een los deksel erop, zodat opgebouwde druk geen schade kan aanrichten.
  • Raak niet-geïsoleerde cilinders of containers niet met blote handen aan.
  • Vul cilinders of containers nooit voor meer dan 80 procent, zodat ruimte voor expansie overblijft.
  • Bedek de huid met losvallende geïsoleerde kleding en/of gebruik leren handschoenen.
  • Draag een veiligheidsbril.
  • Gebruik een tang bij het toevoegen/verwijderen van items in een drankje waaraan net stikstof is toegevoegd.

 

Reageer op dit artikel