artikel

Voedingsconcept Puur verleidt patiënten in Medisch Centrum Leeuwarden

Catering 1088

Puur heet het nieuwe voedingsconcept voor de patiënten van het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL). Zes keer per dag kan worden gekozen uit een aanbod van kleine gerechtjes, vol van smaak, passend bij de patiënt en aantrekkelijk gepresenteerd.

Voedingsconcept Puur verleidt patiënten in Medisch Centrum Leeuwarden
Voedingsconcept Puur in Medisch Centrum Leeuwarden.

Het betekent voor het MCL een grote, innovatieve verandering van de maaltijdverstrekking. Andere ziekenhuizen kijken nieuwsgierig toe. Eten in het ziekenhuis was lange tijd een budgettaire sluitpost. Moest er ergens geld gezocht worden om te bezuinigen, in de keuken werd het vaak gevonden. Die tijd is voorbij. Een beter inzicht in de effecten die goede voeding heeft op het welzijn en het herstel van patiënten is hier in belangrijke mate debet aan. Ook bij het MCL in Leeuwarden, Frieslands grootste ziekenhuis, werd tot voor kort op de klassieke manier eten verstrekt aan de patiënten. Met de drie bekende eetmomenten – ontbijt, lunch, diner – als uitgangspunt.

Noodzaak om te veranderen

voedingsconcept Puur

Voedingsconcept Puur in Medisch Centrum Leeuwarden.

Onderzoek maakte al een paar jaar geleden duidelijk dat het huidige voedingsconcept niet meer aansloot bij de verschillende patiëntgroepen en de vaak sterk afwijkende ziektebeelden. Tegelijkertijd ontstond er ook een financiële noodzaak om te veranderen. Als in 2016 de maaltijdbereiding voor de externe ouderenzorg wegvalt, zorgt dat voor een stuk overcapaciteit en inefficiency in de ziekenhuiskeuken. Het heeft een kostenverhogend effect voor het MCL. Het is het startsein voor het ontwikkelen van een nieuwe visie op en het concretiseren van een nieuw voedingsconcept. Het zal uiteindelijk leiden tot Puur. Na een pilot op drie verschillende afdelingen, wordt het innovatieve concept binnenkort in het hele ziekenhuis geïntroduceerd. Het Leeuwarder ziekenhuis zal eind september volledig zijn overgestapt op een vorm van maaltijdverstrekking die op meerdere punten afwijkt van het klassieke model.

Zes eetmomenten

Bij Puur krijgen patiënten niet langer drie keer per dag een maaltijd, maar zijn er zes eetmomenten per dag. Vaker dus, maar dan wel kleinere porties die op een eigentijdse manier en aan bed worden gepresenteerd. De patiënt kiest ter plekke uit het aangeboden assortiment. Vooraf een keuze doorgeven is verleden tijd. De gerechten zijn met één stuk bestek of met de hand te eten. Geen gehannes meer aan bed dus. Ze worden bovendien niet langer bereid in de eigen keuken van het MCL maar bij cateraar Willem de Boer Food & Events in Emmeloord, een samenwerkingspartner van Van Hoeckel. Dagelijks worden de gerechten ‘ready-to-serve’ in Leeuwarden aangeleverd, waar ze op de afdeling zelf worden geregenereerd. Speciaal hiervoor is er door het ziekenhuis geïnvesteerd in op maat gemaakte afdelingskeukens. Stuk voor stuk uitgerust met passende apparatuur zoals koelingen en ovens. De vuile vaat wordt eveneens iedere dag mee teruggenomen naar Emmeloord.

Geen bezuiniging

voedingsconcept Puur

Marjan Seefat en Hielkje Poiesz van het MCL. Rechts formulemanager Angelique Honderdors.

De komst van Puur betekent sluiting van de eigen keuken en het herplaatsen van de circa 20 mensen die hier nu nog werken. ‘Toch is de invoering van Puur geen bezuiniging’, zegt sectorhoofd zorgondersteuning Hielkje Poiesz. Zij voert de werkgroep aan die het nieuwe concept heeft uitgewerkt en is verantwoordelijk voor de introductie ervan. ‘Met Puur nemen de totale kosten rondom voeding zelfs toe. Het MCL is bereid te investeren in het nieuwe concept. De reden hiervoor is gelijk ook de belangrijkste pijler van Puur: focus op het herstel van onze patiënten’. Gezonde voeding met voldoende eiwit.
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat patiënten in het Radboud UMC, door zes keer per dag kleine gerechten te krijgen, meer eiwitten binnenkrijgen en beter in hun energiebehoefte worden voorzien dan wanneer ze drie maaltijden per dag krijgen. Ook de presentatie is een cruciaal onderdeel van Puur. Als het er mooi en smakelijk uitziet, werkt dat extra drempelverlagend.’

Oude patiënten

Op de afdeling Oncologie maken de patiënten sinds een paar maanden ook kennis met Puur. De reacties zijn overwegend positief, maar ook wisselend zegt unithoofd Marjan Seefat. ‘Door op deze manier het eten te presenteren, zie je dat de suikerspiegel bij de patiënten beter in balans is. Ook betekent goed eten dat ze meer energie hebben.’ Dat laatste is belangrijk. Vooral patiënten met een vorm van kanker gaan door de behandeling anders proeven. Veel eten lusten ze niet meer omdat het anders smaakt. Bijvoeden in de vorm van eiwitrijke dieetvoeding is voor deze categorie patiënten vaak noodzakelijk. Dat is dankzij Puur minder het geval. Over de aantrekkelijke presentatie zegt Seefat: ‘Niemand kiest ervoor om ziek te worden. Met de juiste informatie en ondersteund door goede voeding kan de patiënt nu echt uitkijken naar het eten en dat maakt het verblijf toch net iets leuker.’

>> Leestip: Voeding in de zorg: duurzaam en gezond aan tafel

voedingsconcept Puur

Op iedere kamer staan folders klaar die informatie geven over het nieuwe voedingsconcept.

Tijdens de pilotfase is het proces van Puur continu geëvalueerd en geoptimaliseerd. Bijvoorbeeld ook door uitgebreide enquêtes onder de patiënten. Zeker ouderen kijken soms een beetje vreemd op als ze kennismaken met het aanbod. Op het eerste menu werden bakjes met gesneden groenten, zoals rauwe paprika of bleekselderij met dip, vaak weggewuifd. Onbekend maakt onbemind. ‘Inmiddels is het menu aangepast en zijn de wensen van de patiënten doorvertaald in het aanbod: gerechtjes die dichter bij hen staan’, aldus Poiesz. Ook liggen er folders op iedere kamer waarin het concept wordt uitgelegd. Ook handig voor het thuisfront.

Onbekendheid

Onbekendheid met de nieuwe manier van voeding is er ook wel bij medisch specialisten. ‘Die moet je meenemen in dit verhaal. Maar het is een feit, door betere voeding heb je minder kans op complicaties.’ De grote aandacht voor de positieve effecten van goede voeding in relatie tot herstel passen volgens Seefat in de algemene tendens van de ontwikkeling die de medische wereld doormaakt. ‘Vroeger had je bijvoorbeeld maar vijf verschillende chemokuren, nu wel 25. Voor iedere vorm van kanker een eigen kuur. Die kennis blijft toenemen. Dat geldt ook voor het eten en drinken.’

Veel belangstelling

De verrichtingen in Leeuwarden worden volgens Poiesz met grote aandacht gevolgd door collega-ziekenhuizen. ‘Onlangs heb ik hierover op een seminar weer mogen vertellen.’ Ze begrijpt de belangstelling wel. ‘Veel ziekenhuizen worden geconfronteerd met patiënten die ondervoed binnenkomen. Niet omdat ze te weinig eten, maar omdat ze in de eigen thuissituatie niet gezond genoeg eten en dus te weinig voedingsstoffen binnen krijgen. Veel ziekenhuizen zijn op zoek naar oplossingen hiervoor. Voor ons geldt: wij willen toonaangevend zijn op het gebied van patiëntenzorg. De ontwikkeling van de topklinische functie van het MCL voor de regio zal een verdere verzwaring van het zorgprofiel betekenen. Anders gezegd, de patiënten die hier binnenkomen, zullen zieker zijn en complexer te behandelen. De visie op eten en drinken en het bijpassende voedingsconcept moet daarop zijn afgestemd.

voedingsconcept Puur

De maaltijden worden op de afdelingen opgewarmd.

Het MCL gaat bij de introductie van het nieuwe concept niet over één nacht ijs. Dat de bereiding van de maaltijden voortaan extern plaatsvindt, kon intern rekenen op de nodige weerstand. ‘De manier waarop wij werken, dat kan ook in een eigen keuken. Maar daarvoor kiezen wij niet.’
We hebben in Van Hoeckel een partner gevonden, die dit concept met ons kon realiseren. ‘In nauwe samenwerking met alle betrokken disciplines binnen MCL en onze partners Willem de Boer, Sanavis, Syndle en Bouter hebben we samen Puur ontwikkeld’, aldus Angelique Honderdors, formulemanager bij Van Hoeckel. ‘Het is in mijn ogen een mooi voorbeeld van hoe een brede samenwerking kan leiden tot iets heel moois.’

Mening wordt gepeild

Op de afdeling Oncologie zit een bejaarde dame op de rand van haar bed. Ze wil best even op de foto en houdt het rond lunchtijd bij twee bruine bolletjes – die hebben de plaats van de klassieke boterhammen ingenomen – met kaas en vleeswaren. Daarbij karnemelk en een kopje thee. Ze is meer dan te spreken over het eten dat ze hier tijdens haar verblijf krijgt. De rauwe groenten zijn niet zo aan haar besteed, maar de rest noemt ze erg smakelijk.

voedingsconcept PuurDe mening van de patiënten wordt continu gepeild, zegt Poiesz. Het leidde al tot aanpassingen. ‘Maar dan nog. Sommige, met name oudere patiënten willen het in eerste instantie niet. Tot de kamerassistenten uitleg geven over Puur en laten zien waaruit ze kunnen kiezen. Zo weten ze als het ware de patiënten te verleiden tot eten. Dan zie je ze een keuze maken en van het eten genieten. En daar doe je het natuurlijk voor.’ 

Reageer op dit artikel