artikel

Firma van Buiten geeft mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans

Catering 250

Opgegroeid in het horecabedrijf van hun ouders overwogen de zussen Femke en Anne Kleijweg eigenlijk nooit om het stokje hiervan over te nemen. Wel startten ze de Firma van Buiten. Een bijzonder cateringbedrijf in Delft dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werkervaring laat opdoen en de ‘deelnemers’ zo zicht geeft op een toekomst met perspectief.

Firma van Buiten geeft mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans
(C) Roel Dijkstra Fotografie / Foto : Fred Libochant Delft / De Firma van Buiten is een bijzonder cateringbedrijf en tevens leer-werkbedrijf. Gerund door de zussen Femke en Anne Kleijweg

Goed plannen. Meer nog dan bij veel collega-cateraars is het voor de Firma van Buiten essentieel om de dagelijkse gang van zaken draaiende te houden. Met als toevoeging: ‘Maakt van elke catering een feestje’ is dit een bijzonder cateringbedrijf. Hier werkt geen personeel. Liever noemen ze deze medewerkers in het leer-werktraject, deelnemers. Met een achtergrond die in alle gevallen als divers is te omschrijven. Van schoolstagiaires en alleenstaande ouders die werkervaring op willen doen tot mensen met een verstandelijke beperking. Weer anderen moeten hun werkrooster afstemmen met de reclassering.

Perspectief bieden

‘Heb je te veel schoolverlaters dan wordt het te luidruchtig in de keuken, te veel ouders dan vallen er gaten in de vakanties. Gelukkig hebben we iemand op ons kantoor zitten die dat goed bijhoudt en regelt.’ En dat moet ook wel. In totaal zijn er zo’n 35 deelnemers aan het werk. Tijdens hun werk bij Firma van Buiten doen ze niet alleen nuttige ervaring op en verdienen geld, door ze een vak te leren worden ze ook voorbereid op een arbeidstoekomst met perspectief. Twee keer per maand krijgen ze daarom les van een horecadocent die ze bijspijkert op het gebied van HACCP, persoonlijke hygiëne en gastvrijheid.

Firma van Buiten

De zussen Anne (links) en Femke Kleijweg maken met hun bedrijf de appeltaarten voor het bedrijf van hun ouders. (C) Roel Dijkstra Fotografie / Foto : Fred Libochant

Toch is ook in dit leerbedrijf de dagelijkse praktijk nooit ver weg. Femke’s telefoon gaat. Een ongeruste ceremoniemeester aan de lijn. De al maanden geleden afgesproken bruiloft op een camping buiten de stad dreigt de volgende dag door een slechte weersvoorspelling ineens zomaar letterlijk in het water te vallen. Snel moet er worden nagedacht over een plan B. ‘Dit zullen veel collega’s wel herkennen’, zegt ze.
Samen met haar jongere zus Anne is Femke sinds het einde van 2010 eigenaar van dit cateringbedrijf in Delft. Is Femke vooral operationeel en organisatorisch sterk, de ander is het creatieve brein. Ze groeiden op boven en in het bekende Stads-Koffyhuis in Delft. Het bedrijf van hun ouders is een bekende naam. Vaak scoorde de zaak de hoofdprijs op de Horecava tijdens de wedstrijd ‘Het Lekkerste Broodje’.

Verhuizing

Het pand waar de Firma nu alweer acht jaar in gehuisvest is, was ooit een discotheek. En onderdeel van een fors studentencomplex waar het pand nog steeds aan grenst. Delft is een belangrijke studentenstad. Inmiddels wordt een verhuizing serieus overwogen. ‘We zijn de plek ontgroeid’, zegt Anne. ‘In de afgelopen jaren hebben we een professionalisering doorgemaakt en daar hoort een ruimer pand bij. Hier willen we ook onze deelnemers zichtbaarder laten zijn. ‘We zijn flink gegroeid en ontvangen ook vaak mensen hier, maar kunnen dat eigenlijk niet meer op een goede manier doen.’ Hooguit nog een jaar verwachten ze hier nog te blijven.

Firma van Buiten

De huidige plek bij een studentenlocatie wordt binnen een jaar verlaten. (C) Roel Dijkstra Fotografie / Foto : Fred Libochant

Destijds was het een ideale optie om te starten. Als ruim 10 jaar geleden de discofunctie vervalt en de gemeente naar partijen zoekt die er een nieuwe bestemming aan willen geven, is het vader Gé Kleijweg die met een paar compagnons zijn vinger opsteekt. Hij oppert er een restaurant van te maken waar het mogelijk is om mensen die op de een of andere manier moeilijk aan werk komen, het vak kunnen leren. ‘Arbeidsre-integratie was het doel, het restaurant het middel om dit te bereiken’, zegt Femke. Het project slaagt meer dan goed.

Op sommige avonden is het simpelweg zo druk dat de oorspronkelijke doelstelling steeds verder in het gedrang komt. Er moet gewoon geknald worden. Leren en begeleiden is dan lastig. Femke: ‘Gaandeweg werd duidelijk dat het restaurant niet meer de juiste manier was om mensen op te leiden.’ Het is dan 2010. En langzamerhand rijpt bij de twee zussen het plan om samen een bedrijf te beginnen. Jong zijn ze dan nog wel, Anne net 21, Femke 24. De eerste met een opleiding aan het Grafisch Lyceum op zak, de oudste deed de Hogere Hotelschool in Den Haag.

Maatschappelijk verantwoord

De sociale kant van het ondernemerschap willen ze graag voortzetten als ze door vader worden gepolst om het project over te nemen. De horecakant trekt ze aan. Maar als cateringbedrijf kunnen ze beter hun beoogde doelstellingen halen, denken ze, door de deelnemers een goede leer- en werkplek te bieden. Wat ze ook motiveert, ze hebben in de eigen familie een neef met het syndroom van Down. ‘Het is toch gewoon tof dat hij nu bij ons werkt’, klinkt het trots. ‘Hij is een ontzettend goede gastheer en maakt de lekkerste tosti’s. Zo onwijs gaaf om hem aan het werk te zien. Femke: ‘In de catering kunnen mensen zich veel beter ontwikkelen dan in een druk restaurant. Het werk vindt veel meer overdag plaats en het gebeurt in een gecontroleerde omgeving. Door ons buddy-systeem leren ze weer van elkaar. Zo kun je aan potentiële werkgevers ook beter laten zien wat iemand kan, waardoor die makkelijker doorstroomt naar een vaste baan.’ Anne: ‘Ja, dat is wel eens schakelen, want een goed ingewerkte kracht verlaat dan toch het bedrijf. Maar ook dan keer je het weer om. Als er iemand doorstroomt naar een volwaardige baan, motiveert dat de andere deelnemers weer. Daar doen we het voor.’

Nog wel eens wennen

In de eerste periode worden ze nog wel een beetje geholpen door vader Gé. Ze kunnen voor het Stads-Koffyhuis de beroemde appeltaart gaan maken. Al snel volgen meer horecabedrijven uit de stad. Net als wij er zijn, komt een medewerker van het Stads-Koffyhuis aangereden met zijn bakfiets. Twintig appeltaarten gaan er mee. Ze hoeven alleen nog maar te worden afgebakken. Door dit vaste productiewerk is er in de eigen productiekeuken altijd voldoende werk voorhanden voor de deelnemers. Ook van de gemeente krijgen ze alle medewerking. Met Firma van Buiten is een arbeidsintegratiecontract afgesloten en het bedrijf wordt ook regelmatig ingeschakeld voor cateringopdrachten. Wordt de reguliere catering op het gemeentehuis door een landelijke grote cateraar voor zijn rekening genomen, de Firma van Buiten levert de soepen voor de lunchgasten.

Firma van Buiten

Het bakken van appeltaart is een specialiteit. (C) Roel Dijkstra Fotografie / Foto : Fred Libochant

In het begin wordt een klus voor 20 personen al als spannend ervaren, inmiddels kan het voorkomen dat ze in een weekend drie partijen hebben voor steeds meer dan honderd man. Zoals de bruiloft die er aan zit te komen. ‘Soms verwonderen we ons nog steeds dat we zo gegroeid zijn. En soms is het voor de gasten ook wel eens wennen. Sommige van onze deelnemers zien er nou eenmaal wat anders uit. Geen standaard horecamedewerkers zeg maar. Voor ons is het allerbelangrijkst dat ze via de catering weer nieuwe kansen krijgen.’ Dat is een belangrijke meerwaarde van het werk dat Firma van Buiten biedt. ‘De meeste deelnemers krijgen voor het eerst in hun leven waardering voor wat ze doen. En dat doet veel voor iemands eigenwaarde’, zegt Anne.

Sociaal én zakelijk

Het past helemaal bij het karakter van het bedrijf. Een sociale doelstelling hebben via de catering en daarmee ook zakelijk prima draaien. ‘We zijn natuurlijk ook ondernemers. De noodzaak ontdekten we al snel na het starten van de Firma. Het was nog volop crisistijd dus we kregen te maken met het korten op de budgetten voor arbeidsintegratie. We móesten wel meer gaan ondernemen om zo onze sociale doelen te halen. Gaandeweg kregen we meer opdrachten, afnemers en locaties en gingen we echt groeien.’
Dat laatste gebeurde door, naast het sociale aspect, het culinaire gedeelte steeds verder te ontwikkelen. ‘We wilden onze deelnemers iets leren. En dat kan alleen als je toffe en leerzame klussen kan draaien. Natuurlijk willen we altijd goed koken en kwaliteit neerzetten.’ Toch benadrukt Anne dat er één echte specialiteit is. ‘Onze broodjes, daarin proberen we ons echt wel te onderscheiden. Onze medewerkers doen ook elk jaar mee aan de Lekkerste Broodje-wedstrijd op de Horecava. De wedstrijd Lekker Anders is voor hen een belangrijk leermoment. Deelnemers met een verstandelijke beperking kunnen daar laten zien wat ze kunnen. Eén van onze mensen scoorde het afgelopen jaar nog een toppositie. Hij won!

Firma van Buiten

Kleurrijk is hét belangrijkste kenmerk van de Firma van Buiten. (C) Roel Dijkstra Fotografie / Foto : Fred Libochant

Altijd een meerwaarde

Het mvo-aspect van de bedrijfsvoering zorgt ervoor dat het af en toe lastig is om gelijkgestemde collega’s te vinden om ervaringen mee uit te wisselen. ‘Te levelen’, zoals ze het zelf noemen. Met een vader die altijd erg actief was binnen KHN en voor wie kennis delen voorop stond, is juist dit aspect ze met de paplepel ingegoten. ‘Zeker, er zijn meer bedrijven die de sociale manier van ondernemen hebben omarmd. Wij werken echter niet met één bepaalde doelgroep. Iedereen kan hier terecht. Juist die mix werkt het beste. Ik ben nog niet vaak gelijke bedrijven tegengekomen’, zegt Anne.

Toch willen ze juist dit unieke aspect verder benadrukken. ‘Ook daarom is een nieuw pand belangrijk. We willen een meer representatieve plek. Functioneler ook. Waar we ook takeaway en lunches willen gaan aanbieden en van hieruit bezorgen. Maar het moet ook een ruimte zijn waar we meer B2B-contacten kunnen leggen. Waar we managers, medewerkers van instanties, kunnen laten kennismaken met de manier waarop we werken. Daarover is nog veel onbekend, terwijl wij werkgevers juist willen inspireren op het gebied van sociaal ondernemerschap.
Gevraagd naar een voorbeeld zegt Femke: ‘Dat is dat wij bij iedere opdracht de vraag stellen: Wat is het doel van ons bedrijf? Wat leren onze deelnemers ervan? Dus kan het gebeuren dat we soms ook samenwerken met een andere cateraar. Dan doen wij de voorbereiding en zij de uitvoering. Iedere opdracht moet een meerwaarde hebben. Altijd.’

Reageer op dit artikel