artikel

23-jarige start Vital4Skool in Leek

Catering 889

Fruit op de schaal, salades in to-go bekers en gevulde wraps met carpaccio en rucola. De opties in de nieuwe schoolkantine op middelbare school De Lindenborg in Leek zijn voornamelijk gezond. Naomi Jansen opende er onlangs haar Vital4Skool-kantine en wil de leerlingen laten zien dat gezond eten ook heel erg lekker kan zijn.

23-jarige start Vital4Skool in Leek
De aula van havo-vwo De Lindenborg in Leek is sinds kort het domein van schoolcateraar Naomi Jansen. (Foto: Jan Willem van Vliet)

A chter de kassa in de nieuwe schoolkantine van De Lindenborg in Leek staat een stralende ondernemer. Naomi Jansen (23) rekent met een glimlach de ene bestelling na de andere af en belegt de verse broodjes voor het oog van de scholieren. ‘Er is één jongen die elke dag een broodje gezond koopt’, zegt de ondernemer. ‘Zijn klasgenoten vroegen hem verbaasd hoe hij aan zoveel geld kwam om dat dagelijks te kunnen kopen. Hij vertelde dat zijn ouders hem dat geven, met als eis dat hij het in de schoolkantine uitgeeft en niet bij de supermarkt aan het einde van de straat. Dat vind ik zó leuk!’

De aula van De Lindenborg, de havo/vwo-school in het Groningse Leek, lijkt op het eerste gezicht precies hetzelfde te zijn als alle andere aula’s van middelbare scholen tijdens de pauze. De leerlingen zitten verspreid over alle mogelijke zitplekken, jassen en tassen vol boeken blokkeren de looppaden en tijdens de lunch worden de cijfers, lessen en leraren besproken. Toch is er één element anders op De Lindenborg: de schoolkantine. Hier is Naomi sinds een paar weken gevestigd met haar Vital4Skool-kantine. Een concept van FHC Formulebeheer, waarbij de nadruk ligt op de gezondere keuzes.

‘Echt iets voor jou’

Op 7 januari opende Naomi Jansen de deuren van haar eigen schoolkantine. Ze is pas 23 jaar, maar is al 8 jaar werkzaam. De eerste 7 jaar werkte ze bij cafetaria Alida’s Smulpaleis in Roden, die in 2015 de eerste prijs van de Cafetaria Top 100 van Snackkoerier in de wacht sleepte. Het laatste jaar werkte ze in de bediening bij het nieuwe Van der Valk-hotel in Hoogkerk. Hoewel ze in eerste instantie koos voor de opleiding tot schoonheidsspecialiste, behaalde ze haar SVO Food diploma in deeltijd bij Alida’s Smulpaleis.

Het is ook haar oud-werkgever Jan Willems die haar belt met de mededeling dat FHC Formulebeheer, de organisatie achter Vital4Skool, op zoek is naar een lokale ondernemer voor de nieuwe schoolkantine in Leek. ‘Hij vond het echt iets voor mij. Samen hebben we gebeld met Ralph Markwat van FHC en zijn we gaan kijken bij scholen in Amsterdam waar het concept al staat. Toen zag ik het steeds meer voor me. Eigenlijk wilde de organisatie dat ik al na de herfstvakantie zou starten, maar dat vond ik te snel. Dus uiteindelijk heb ik gezegd dat ik het wel wilde doen, maar op mijn eigen tempo’, geeft Naomi eerlijk toe. Haar tempo bepaalde dat de kantine opende na de kerstvakantie.

Vital4Skool

Zelfverzekerd

Die zelfverzekerdheid is niet vanzelfsprekend voor jonge mensen zoals Jansen. ‘Ik ben inderdaad jong, ook als ondernemer. Ik vond het heel spannend om deze stap te maken, maar ik heb zoveel lieve mensen om mij heen die mij veel support hebben gegeven. Mensen om op terug te kunnen vallen als ik het even niet meer wist. Als ik het allemaal alleen had moeten verzinnen, had ik wel meer getwijfeld.’

Eén van die mensen is haar oud-werkgever Jan Willems, die ze ook meerdere malen noemt tijdens het interview. ‘Van Jan heb ik ontzettend veel geleerd. Hij investeert veel tijd, energie en geld in het verbeteren van zijn bedrijf en in het opleiden van zijn medewerkers. Alida’s deed ook al jaren mee aan de Cafetaria Top 100, voordat ze de eerste prijs wonnen. Van al die deelnames heb ik veel opgestoken: van de mysteryshoppers en de juryrapporten kun je veel leren.’

Toch besloot Jansen een jaar geleden bij een ander bedrijf te willen kijken. ‘Dat werd Van der Valk, het nieuwe hotel in Hoogkerk. Ik heb er in de bediening gewerkt en daar heb ik ook weer van geleerd. In een restaurant heb je nog meer contact met de gast dan bij een cafetaria. Je móét contact maken met de gast, omdat je ze aan tafel bedient. Daardoor heb ik een stuk zelfverzekerdheid gekregen en ik kan wel zeggen dat ik erdoor ben gegroeid als persoon.’

Kleine verbouwing

Van al die opgedane kennis en ontwikkelde eigenschappen maakt Jansen slim gebruik in Leek. Voordat de nieuwe kantine in gebruik kon worden genomen, moest er nog een kleine verbouwing plaatsvinden in de ruimte die ging dienen als kantine. ‘We hebben een tussenmuur geplaatst en de indeling aangepast. Op de oude manier moest ik te veel stappen maken om een broodje te kunnen bereiden. Nu heb ik alles binnen handbereik. Achter de muur staat de afwasmachine bijvoorbeeld, mooi uit het zicht’, vertelt ze enthousiast.

Het geheel werd aangekleed in de frisse huisstijl van Vital4Skool met vrolijke kleuren en slimme kreten zoals ‘Wie gezond eet, leert beter op school’. De jonge ondernemer wijst naar de grote wandkast achter de kassa. ‘Die wilde ik daar graag hebben. Die hoort eigenlijk bij een ander concept van FHC, maar ik vind het mooier staan. Het is een eyecatcher. Gelukkig mocht ik meedenken over inrichting en was in overleg en met goede argumenten heel veel mogelijk.’

Vital4SkoolBrutale leerlingen

In het kader van de voorbereiding liep Jansen een dagje mee in de Vital4Skool-kantine in Nijkerk. ‘Dat vond ik heel leuk, maar ik schrok wel een beetje van de manier waarop de leerlingen omgingen met die ondernemer. Eigenlijk behoorlijk brutaal en er werd bijvoorbeeld geen ‘dankjewel’ of ‘alsjeblieft’ gezegd. Dat was best een nare ervaring en daardoor werd ik ook wat banger voor de brutaliteit hier. Die ondernemer was naast zijn functie in de kantine ook nog opvoedkundig bezig, maar dat zag ik mezelf nog niet echt doen!’
Gelukkig voor haar gedragen de leerlingen in Leek zich keurig. ‘De leerlingen zijn hier heel rustig en beleefd en bedanken me oprecht. Wat een verschil is dat’, geeft ze opgelucht toe. ‘Ik ben best jong, ik scheel maar een paar jaar met de oudste leerlingen. Het leek me zo gek om ze dan te moeten corrigeren. Gelukkig is dat niet aan de orde.’

Positieve reacties

De leerlingen van De Lindenborg zijn erg positief over de nieuwe kantine. De meest negatieve reactie was van een leerling die de tegeltjes op de muur beter vond passen op een toilet. ‘Als dat het ergste is…’, zegt Jansen schouderophalend.
Voor de leraren op school werkt ze met een bestellijst. ‘Die kunnen ze invullen en dan leg ik hun bestelling in de koelkast in de lerarenkamer. Eens per week kunnen ze dan komen afrekenen.’ Dat loopt nog niet echt storm. ‘Ik denk dat de meeste leraren, net als de meeste mensen die ergens werken, hun eigen lunch meenemen. Ik probeer ze wel te verleiden door kleine proefbakjes met bijvoorbeeld mijn koude pastasalade neer te zetten in de lerarenkamer, zodat ze het een keer kunnen proberen.’

Vital4SkoolVers en gezond

Vital4Skool is een gezonde kantine. Dat valt meteen op, want het fruit en de gezonde producten liggen vooraan en in het zicht. De muffins heeft Jansen bijvoorbeeld verborgen in een dichte kast, maar ze staan wel op de prijslijst. In de koelkast zijn alleen frisdranken te vinden zonder toegevoegde suiker en flesjes bronwater. Naast de balie hangt een watertappunt, waar de leerlingen gratis hun flesje opnieuw kunnen vullen met kraanwater.

‘Het stimuleren van gezonde voeding vind ik heel belangrijk’, vertelt ze. ‘Ik vind het superleuk om te kunnen laten zien dat gezond eten ook heel lekker kan zijn. Dat bruin brood net zo lekker of misschien wel lekkerder is dan wit brood. Helaas gaan de muffins nog wel harder dan het fruit, maar ik merk met de broodjes bijvoorbeeld dat het heel erg goed werkt om ze te laten zien. Dus in de pauzes ligt mijn glasvitrine vol gezonde, belegde broodjes en die verkopen zichzelf.’

De visie van Vital4Skool

Vital4Skool is een gezond schoolcateringconcept van FHC Formulebeheer, opgericht als antwoord op de wens vanuit de overheid en ouders om scholen te helpen bij het gezonder maken van schoolkantines. Samen met cateringspecialisten met passie voor lekker eten en drinken, werd het Vital4Skool schoolkantine cateringconcept opgericht. Het wordt continu getoetst en aangepast aan alle richtlijnen van het Voedingscentrum en stichting Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). Jongeren kunnen lastig ‘nee’ zeggen tegen een groot aanbod lekkere, maar ongezonde producten. Ze worden makkelijk verleid tot het maken van ongezonde keuzes, tot voor kort ook volop aanwezig in schoolkantines; zelfs broodjes bal en kroket konden worden besteld.

Vanwege het groeiend aantal obesitaspatiënten, ook onder jongeren, heeft de overheid scholen opgeroepen verandering te brengen in de voedingspatronen. School is van grote invloed, en een verantwoord voedingsaanbod op school kan daarom een goede basis zijn voor een gezonde leefstijl. Vital4Skool wil bijdragen aan een gezondere leefomgeving voor leerlingen en medewerkers. Verschillende Vital4-Skools hebben al een gouden schaal van het Voedingscentrum ontvangen. Deze schaal toont aan dat een kantine meer dan 80 procent betere keuzes aanbiedt aan zijn leerlingen.

Bewust lage prijzen

Naomi Jansen vindt zichzelf geen fitgirl, maar vindt het wel interessant om bezig te zijn met gezonde recepten. ‘Meestal is het gewoon makkelijker om iets ongezonds te kopen. Daarom hanteer ik bewust lage prijzen. Een zak chips bij de supermarkt aan het einde van de straat is net zo duur als een broodje gezond bij mij.’ Met batterijtjes in de kleuren rood, oranje en groen wordt aangegeven of de producten gezond zijn of meer geschikt om af en toe van te genieten.
Die supermarkt in dezelfde straat is niet eens de enige concurrentie voor de kantine. Ook staat er een mobiele snackbar op een parkeerplaats in de straat. ‘Of ik daar veel van merk? Ik denk het wel. Maar ik kan het niet goed meten. Het beleid van de school is daarin heel vrij, omdat er eerst weinig aanbod in de kantine was. Ze kunnen natuurlijk niet ineens 1300 leerlingen een verbod voor de supermarkt of snackbar opleggen. Ik zie wel eens dat ze terugkomen met een zak gesneden stokbrood en een bakje kruidenboter, die ze dan smeren en uitdelen. Dat zijn natuurlijk producten die ik niet verkoop.’
Helemaal op een gezond of streng dieet worden de leerlingen van De Lindenborg niet gezet. ‘Er staat ook gewoon een snoepautomaat met zakjes chips en chocoladerepen, want iets lekkers tussendoor mag natuurlijk best’, legt Jansen uit. ‘De hoofdmoot is gezond, maar jezelf trakteren op iets lekkers mag af en toe.’

Vital4SkoolInsta als communicatiemiddel

Daarom staat er binnenkort een broodje kipburger op het menu in de kantine in Leek. ‘Via Instagram (@Naomi4Vital) heb ik een poll geopend met de vraag of de leerlingen dat lekker leek. Ik had een foto gemaakt van het broodje kipburger (uit de oven, niet gefrituurd natuurlijk en geserveerd zonder mayo) met rucola, komkommer en tomaat en die vraag erbij gezet. Maar liefst 96 procent stemde op ja! Daarom staat die volgende week op de kaart.’

De ondernemer gebruikt dus Instagram om in contact te komen met de leerlingen. Op haar kanaal plaatst ze foto’s van de kantine en nieuwe producten of gerechten. ‘Ik ben nog niet zo lang bezig, maar ik heb inmiddels al zo’n 350 volgers. Een leuke en ideale manier voor de communicatie.’

Gouden Schaal

Jansen wil het verse en gezonde imago van haar schoolkantine nog duidelijker op de kaart zetten. ‘Op korte termijn wil ik daarom de Gouden Schaal van het Voedingscentrum halen. Dat is mijn streven.’ In een gouden schoolkantine spreekt de betere keuze voor zich. Het aanbod bestaat uit minimaal 80 procent betere keuzes, zegt het Voedingscentrum hierover. De leerlingen krijgen er een duwtje richting de betere keuze, door de aankleding van de kantine. ‘Ik ben al bezocht door het Voedingscentrum en ik ga nu alles invoeren en door de scan halen, zodat het kan worden beoordeeld’, vertelt ze enthousiast. Op 16 april organiseert het Voedingscentrum een speciale dag voor gezonde schoolkantines en Jansen hoopt dan de Gouden Schaal in ontvangst te kunnen nemen. 

Reageer op dit artikel