artikel

Pensioen horeca: ondernemers willen stoppen vóór hun zestigste

Horeca 3143

2018 dreigt het Jaar van het pensioen te worden. In krantenkoppen duikt het P-woord steeds weer op. Volgens minister Wouter Koolmees dreigt er zelfs een oorlog tussen de generaties. Hoe hebben horecaondernemers hun pensioen eigenlijk geregeld? Maken zij zich zorgen over doorwerken tot je erbij neervalt? Of over een broodmager pensioentje? Waar stoppen zij hun zuurverdiende geld in om dat te voorkomen? Aandelen, bitcoins? Of toch gewoon in stenen? Misset Horeca trapt het jaar 2018 af met een onderzoek naar het pensioen voor  horeca ondernemers. 

Pensioen horeca: ondernemers willen stoppen vóór hun zestigste

De conclusie van het grote Misset Pensioen Horeca Onderzoek: horecaondernemers blijken opmerkelijk optimistisch over hun oudedagvoorziening. Euh, hoezo oude dag? Stoppen doe je vóór je 60e.

Pensioen leeft. Dat kunnen we gerust zeggen nu de uitkomsten van de Misset Horeca Pensioen Enquête zijn neergedaald. We kregen veel respons op de vragenlijst. Dat is opmerkelijk, omdat de meeste mensen niet graag het achterste van hun tong laten zien als het om hun financiën gaat.

Zo’n 170 van de 700 ondernemers reageerden op de vragenlijst. De enquête werd verstuurd naar deelnemers aan de Terras Top 100, Café Top 100, Top 100 Grootste Bedrijven en Merken en de Cafetaria Top 100.

Deze potentiële Top 100-ondernemers zijn best positief over hun pensioen. Feit is dat de meeste ondernemers verwachten vroeg te kunnen stoppen, met voldoende geld achter de hand voor een leuk leven.

Onze enquête richtte zich uitsluitend op ondernemers, niet op werknemers. De respondenten zijn eigenaar van een café, restaurant, hotel, zalencentrum of snackbar. De gemiddelde leeftijd is 46,3 jaar. De meesten zijn zeer ervaren. Het gemiddeld aantal ‘dienstjaren’ is 16,3. Veel ondernemers hebben ondertussen meer zaken. Het gemiddelde aantal bedrijven dat een ondernemer heeft, is 3,3.

Belangrijkste conclusies

Belangrijkste conclusie uit ons onderzoek: de meeste ondernemers willen al vroeg stoppen: 40 procent wil voor het 60e levensjaar met pensioen. 18,5 procent wil zelfs al tussen de 55 en 57 jaar het stokje overdragen. Landelijk gezien is dat extreem vroeg. De gemiddelde pensioenleeftijd voor werknemers ligt op 64 jaar en 5 maanden, blijkt uit cijfers van het CBS. Begin deze eeuw lag de gemiddelde pensioenleeftijd rond 61 jaar. Het percentage werknemers die voor hun 65e met pensioen gaan, is de afgelopen tien jaar gehalveerd. Het aandeel werknemers dat tussen de 60e en 63e verjaardag met pensioen gaat is nog maar 15 procent.

>> Meer eigen onderzoeken van Misset

DE ONDERNEMER

Rien Mol (38)
‘Ik rij geen grote auto, maar los af’

‘We hebben de laatste tien jaar goede zakengedaan met Landgoed Het Rheins. We hebben flink kunnen aflossen. Er zit 36 procent geleend vermogen in de zaak. Er rust nog een financiering van €750.000 op tegen een totale waarde van €3,4 miljoen. Het is een landgoed van 12 hectare met vijf panden erop. Natuurlijk hadden mijn broer en ik het geluk dat de grond al van de familie was en mijn vader hier een boerderij had. Maar ook wij hebben er keihard voor gewerkt. Wij zijn niet van die mensen die nu lekker leven en de zorgen voor later bewaren. We willen het nú goed regelen. Door mijn opvoeding heb ik geleerd m’n eigen broek op te houden. Mensen uit mijn omgeving zeggen weleens dat ik niet kan eten van al dat geld dat we in stenen stoppen, maar dat kan ik straks wel. En natuurlijk daalt het bedrag dat ik aan rente betaal. Alles heeft met keuzes te maken.’  

Rien Mol, nu 38, wil stoppen op z’n 55e. ‘Niet met werken, maar wel met werken zoals ik nu doe. Door een val in mei 2017 speelt mijn rug op, dus ik heb al moeten afbouwen, maar je komt toch nog snel aan 60 uur per week. Daarnaast heb ik drie voorbeelden uit mijn naaste omgeving van horecaondernemers die hun pensioen niet gehaald hebben of net wel, maar dan in een rolstoel… Ook dat zet je aan het denken. Het is zwaar werk, met onregelmatigheid, stress en werkdruk. Niet de gezondste omstandigheden.’

Mol zou voorstander zijn van een verplichte pensioenregeling voor alle ondernemers in het mkb. ‘Veel ondernemer vinden het volgens mij lastig om te investeren in hun oude dag. Zij investeren liever in hun bedrijf en vergeten daarbij soms zichzelf.’

 

Zwaar werk

We legden de uitkomst van onze enquête voor aan Alfred Lagendijk, partner bij PwC Nederland en pensioenadviseur. PwC adviseert zo’n 1000 grotere bedrijven in Nederland over pensioenregelingen voor werknemers en dat van de ondernemers zelf. Denken ondernemers buiten de horeca hetzelfde over de leeftijd waarop ze willen stoppen? Of ziet Lagendijk verschillen?

 

pensioen horecaLagendijk: ‘Voor je 60e stoppen, is opvallend vroeg. In de meeste familiebedrijven knetteren ondernemers gewoon door tot op een hogere leeftijd. In ons eigen bestand ligt het moment waarop ondernemers stoppen eerder op 62, 63 jaar. En als ze dan uiteindelijk stoppen, blijven ze in het bedrijfsleven actief met adviseurschappen en commissariaten. Of ze gaan vrijwilligerswerk doen.’

Een reden voor de vroege pensioendatum van horecaondernemers is volgens Lagendijk dat de horeca zwaar werk is met lange dagen. Ria Dekker beaamt dat. Zij is samen met haar man Tom eigenaar van BrasseRia in Dronten. Dekker heeft net haar 57e verjaardag gevierd. We bellen haar op het moment dat ze met de auto maaltijden rondbrengt in het buitengebied van Dronten. Veel boeren bestellen bij haar. Het is donker en het miezert. Dekker wil over ruim anderhalf jaar stoppen met werken. De streefdatum heeft ze al: 23 september 2019. ‘Dan zijn we 25 jaar getrouwd en dat is een mooi moment om de zaak te verkopen. De horeca is zwaar. Je maakt heel veel uren en je werkt altijd als een ander vrij is. We werken elke dag van half negen ’s ochtends tot tien uur ’s avonds. We zijn moe.’

Afgelopen juli is haar man aangereden. ‘Hij is er gelukkig nog goed vanaf gekomen. Maar als je een ongeluk krijgt, besef je dat er meer is dan alleen werken.ʼ Ze gaat vrijwilligerswerk doen. ‘We zijn nog helemaal niet uitgewerkt. Maar dan moet het niet meer, dan mag het.’

Pensioendatum schuift op

Ruim 20 procent van de ondernemers uit het onderzoek van Misset Horeca wil na het 65e levensjaar trouwens gewoon door. 10 procent wil zelfs na zijn 67e nog door. Ondernemer Simon Schimmel van Schimmel Beheer in Maastricht is een van hen. ‘Ik vind het werk veel te leuk om vroeg te stoppen.’ Schimmel is net 50 geworden. Hij heeft drie restaurants en staat zelf niet meer op de werkvloer. Hij werkt zo’n 20 uur in de week. Dat werk bestaat uit ‘administratie en lullen met iedereen’. In het verleden maakte hij net zulke lange dagen als veel andere ondernemers. Zijn opmerkelijke advies aan collega’s die het rustiger aan willen doen: ‘Niet afslanken, maar groter groeien. Dan leer je het wel af om mee te hollen.’

Overigens ziet PwC-pensioenexpert Lagendijk dat de pensioendatum van ondernemers in de praktijk vaak opschuift. ‘Naarmate de datum dichterbij komt, schuiven ze de datum naar achteren. Ondernemers zijn toch drukke baasjes. Die kunnen niet zo maar stoppen met werken.’ Of de horeca-ondernemers uit de enquête van Misset Horeca werkelijk massaal voor hun 60e zijn uitgewerkt, is dus zeer de vraag.

DE ONDERNEMER

Mike Vrijdag (45):
‘Haal ik m’n pensioen wel?’

‘Of ik iets aan m’n pensioen heb gedaan? Ik haal het niet eens, denk ik’, grapt Mike Vrijdag. Vrijdag (45) is chef-kok en mede-eigenaar van De Strandlodge in Winterswijk en Lev in Doetinchem. Respectievelijk in bezit van een Michelinster en een Bib-Gourmand. Vrijdag is nu zes jaar zelfstandig ondernemer. 

pensioen horeca

Mike Vrijdag

Het liefst zou hij stoppen tussen z’n 55e en 57e jaar. ‘Maar of ik dat haal, dat weet ik niet. Ik bouw pensioen op via een voormalig werkgever, maar dat is niet genoeg. Centen op de bank zetten, levert ook niets op, dus ik denk aan vastgoed.’

Dat hij nu nog niet veel heeft geregeld voor zijn oude dag, is puur een geldkwestie. ‘Er zijn altijd andere gaten te vullen. Noem alleen maar de belastingdienst of andere openstaande posten… Als beginnend ondernemer heb je het niet breed en nu het weer wat beter gaat met de economie, heb je het geld ergens anders voor nodig. Maar voorlopig wil ik nog helemaal niet stoppen. Wat me wel leuk lijkt voor later, is jongelui adviseren.’

Pensioen Horeca: Positieve mensen

Van de ondernemers denkt 77 procent voldoende pensioen op te bouwen om op de gewenste leeftijd te kunnen stoppen met werken. 23 procent zegt dat dat niet gaat lukken. Lagendijk: ‘Ondernemers zijn optimistische mensen met een behoorlijke dosis zelfvertrouwen. Dat driekwart zegt voldoende geld te hebben, is echt heel hoog. Gecombineerd met het feit dat 40 procent wil stoppen vóór zijn 60e, is dat is echt heel optimistisch.’ Lagendijk durft niet te zeggen of ondernemers té optimistisch zijn. ‘Blijkbaar hebben ze een flinke buffer achter de hand.’ Hij ziet wel een parallel met werknemers. ‘Ook werknemers zijn over het algemeen erg optimistisch over hun pensioen. Ze denken dat ze nog 70 procent van hun salaris krijgen. Bij hen is dat niet realistisch. Door de ontwikkelingen van de afgelopen jaren zit dat nu eerder in de buurt van de 55 à 60 procent.’

Stenen zijn populair als pensioenbelegging. De ondernemers stoppen hun geld in de aflossing van de eigen woning, de aankoop van het onroerend goed van het eigen bedrijf, of ze beleggen in vastgoed en strijken de huurpenningen op. Ook het pensioen waarvan Ria Dekker over twee jaar hoopt te gaan genieten, komt uit de stenen. ‘We hebben twee keer ons huis goed kunnen verkopen. De opbrengst hebben we netjes weggezet. Wij redden ons wel.’

Veel pensioen in stenen

Pensioenadviseur Lagendijk: ‘Het is opvallend hoeveel pensioen van horeca-ondernemers in stenen zit. Dat is wel een dingetje. Nou is de aankoop van onroerend goed zeker een optie, mits je het goed kunt verhuren en daarmee pensioeninkomen genereert. Dat is niet altijd het geval. Bovendien leg je alle eieren in één mandje.’

Veel ondernemers willen volgens Lagendijk na hun pensionering een verre reis maken of ze kopen een boot. ‘Dat is niet altijd uit de stenen te halen. Wij zeggen: probeer te spreiden. Beleg ook in aandelen en obligaties.’

Bijna een derde stalt het geld op een spaarrekening. Verstandig, meent Lagendijk. ‘Om twee redenen: je kunt tegenvallers opvangen en je kunt het gebruiken voor eenmalige grote uitgaven.’

DE ONDERNEMER

Maico Visser (47):
‘Ook in slechte tijden geld reserveren’

‘Direct toen ik begon met ondernemen, nu 17 jaar geleden, heb ik geld gereserveerd voor mijn oude dag. Je weet dat je  als ondernemer  je pensioen horeca zelf moet regelen. Dus ook in de moeilijke jaren heb ik afgelost. De horeca is een fysiek zwaar beroep en ik wil op tijd een stapje terug kunnen doen.’ Visser – eigenaar van Snackhouse Lobo in Alkmaar – kan dat vanaf z’n 50e. Dat is voor hem dus al over drie jaar. Zijn geld zit zowel in aandelen als in vastgoed. ‘Ik heb naar de bitcoin gekeken, maar vond dat een te groot risico voor zoiets belangrijks als m’n pensioen. Ik wil echt helemaal stoppen met het bedrijf rond m’n 57e. Nu heb ik nog geen opvolger, de dochters willen het niet, dus wellicht een van de medewerkers. Maar daar is nu nog geen duidelijkheid over. Het duurt nog 10 jaar voor ik 57 ben…’ De Alkmaarse ondernemer denkt straks comfortabel te kunnen leven van de reserves die hij nu opbouwt.

Horecabedrijf is het pensioen

Toch zijn er veel ondernemers die niet aan pensioenopbouw doen. Bijna 40 procent zegt niet aan pensioenopbouw te doen. Hun belangrijkste argument: het bedrijf is het pensioen. Lagendijk vindt dat niet zo gek. ‘Dat zie je bij alle ondernemers terug.’

Zo ook bij Simon Schimmel. Hij heeft van de mogelijkheid gebruikgemaakt om zijn Pensioen in Eigen Beheer (PEB) fiscaal- vriendelijk af te kopen. Zijn pensioen zit nu alleen nog in zijn bedrijf en in het geld dat hij opzijzet. Schimmel verwacht dat het wel goed komt. ‘Ondernemers zijn gewend om alles zelf te regelen. Met pensioen is dat niet anders.’

Hoe bouwen ondernemers hun pensioenvermogen op?

  • Een ondernemer die op zijn 60e wil stoppen, heeft al gauw een pensioenvermogen van een kleine €1,5 miljoen nodig. De levensverwachting ligt tegenwoordig op 88 jaar. Als je op je 60e wilt stoppen, moet je 28 jaar overbruggen. Stel dat je een jaarinkomen van €50.000 wilt hebben, dan is je benodigde vermogen 28 keer €50.000.

  • 68 procent van de ondernemers bouwt dat vermogen hoofdzakelijk op via aflossing van de eigen woning. De helft koopt het onroerend goed van het eigen bedrijf, 40 procent belegt in vastgoed. Stenen zijn dus erg populair als pensioenbelegging.

  • Ook sparen voor je oude dag is, ondanks de lage rente, nog steeds populair. 34 procent van de ondernemers zet geld weg op een spaarrekening. Beleggen in aandelen en obligaties is met 23 procent ook een populaire bezigheid.

  • De fiscale oudedagsreserve is niet erg populair. Ondernemers zien dat vooral als een uitstel van betaling die onder de streep weinig oplevert. Lijfrentes en bankspaarregelingen kunnen op meer sympathie rekenen.

  • Beleggen in bitcoins en andere cryptocurrencies is niet besteed aan horecaondernemers. Slechts een enkeling heeft die munten. Blijkbaar hechten ze te veel waarde aan hun zuurverdiende centen om ermee te gokken. Ook beleggen in kunst en andere kostbare goederen als auto’s is niets voor hen.

  • 40 procent van de ondervraagde ondernemers zegt niet aan pensioenopbouw te doen.

  • Een derde van deze groep gaat ervan uit dat de verkoop van het eigen bedrijf voldoende oplevert voor de oude dag. Ook geven deze ondernemers aan het geld liever te investeren in de eigen zaak. Van deze groep wil 20 procent niet dat de bank de regie heeft over hun centen.

  • Een kwart van de ondernemers die geen pensioen horeca opbouwt, zegt al voldoende vermogen vergaard te hebben.

  • Meer dan 20 procent vindt het rendement op pensioenregelingen te laag.

pensioen horeca

De belangrijkste conclusies uit het Misset Pensioen Horeca Onderzoek:

  • De deelnemers aan onze pensioen horeca-enquête zijn ervaren ondernemers. De gemiddelde leeftijd is ruim 46 jaar, ze hebben al 16,3 jaar een eigen bedrijf en het gemiddelde aantal zaken dat ze exploiteren, is 3,3.

  • 40 procent van de horecaondernemers wil tussen 55 en 60 jaar stoppen. 18 procent zelfs tussen 55 en 57 jaar. Dat is een stuk eerder dan ondernemers in andere sectoren. Daar ligt de pensioenleeftijd tussen de 62 en 63 jaar. Ook is het een stuk eerder dan de leeftijd waarop werknemers met pensioen gaan. De gemiddelde pensioenleeftijd voor werknemers ligt in ons land op 64 jaar en 5 maanden, blijkt uit cijfers van het CBS.

  • Een reden voor de wens om vroeg te stoppen, is het fysiek zware werk, in combinatie met de lange dagen die ondernemers maken.

  • 85 procent van de ondernemers verwacht na pensionering over voldoende middelen te beschikken om comfortabel te kunnen leven. Een iets lager percentage, driekwart van de ondernemers, denkt dat ze in de jaren daarvoor daar ook genoeg pensioen voor hebben opgebouwd.

  • De gewenste hoogte van de pensioenuitkering is 77 procent van het huidige inkomen. Dat percentage ligt veel hoger dan de pensioenuitkering van werknemers. Dat ligt door de maatregelen van de afgelopen jaren eerder tussen de 50 en 60 procent.

  • Dat driekwart zegt voldoende vermogen op te bouwen voor later, is landelijk gezien ontzettend hoog. Gecombineerd met het feit dat 40 procent van de ondernemers al voor het 60e levensjaar wil stoppen, betekent dat ze heel optimistisch zijn over het pensioenvermogen dat ze denken te vergaren.

  • Stenen zijn het populairst als pensioenbelegging. Maar liefst 68 procent bouwt pensioen op via aflossing van de eigen woning.

  • Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. Een kwart van de ondernemers die geen pensioen opbouwt, zegt daarvoor simpelweg geen geld te hebben. Dat is wrang als je je realiseert dat ook deze ondernemers hard werken en lange dagen maken.

>> Meer eigen onderzoeken van Misset Horeca….

Reageer op dit artikel