artikel

Alles een tweede leven in Het Paradijs

Restaurant 1076

Tot de eeuwwisseling was dit het huis van kunstenaar Adriaan, die met alleen maar gebruikte materialen zijn eigen paradijs creëerde in een voormalige opslagloods van een textielfabrikant. Daarna werd die bijzondere plek in Enschede restaurant Het Paradijs.

Alles een tweede leven in Het Paradijs
Foto's: Koos Groenewold

Het heeft de sfeer van een tropisch regenwoud vanwege de vele geadopteerde planten, maar bevat ook een bonte verzameling van nisjes, tweedehands beelden en afgedankte wasbakken. ‘Bij binnenkomst heeft iedereen hier het wow-effect’, aldus mede-eigenaar Thijs Snitslaar (30) die een rondleiding geeft door Het Paradijs. Op de vloer ligt een allegaartje van (natuur)stenen. ‘Allemaal restpartijen’. Tussen de ontelbare hoeveelheid planten staan beelden en achter iedere hoek is er een verrassing: een grot met kleine houten krukjes, uit boomstammen gezaagde lantaarnpalen, een trap van in beton gelegde wasbakken, maar ook plantenpotten die in een vorig leven nog dienst deden als wc-potten. Niets in het interieur is nieuw. In dit paradijs kreeg alles een tweede leven. We passeren vijvertjes met daarin schildpadden. ‘De enige vleeseters hier’, grapt Snitslaar omdat Het Paradijs een vegetarisch restaurant betreft. ‘Kunstenaar Adriaan is daarmee begonnen. Hij was de zoon van een slager. Er is mij verteld dat hij als kind met zijn vader is mee geweest naar het slachthuis en dat hij zo schrok van wat hij daar zag, dat hij besloot nooit meer vlees te eten. Dat zetten wij hier voort.’

Huis kunstenaar

Het Paradijs Enschede-084‘Na de textielrevolutie kwam het hier leeg te staan’, vervolgt Snitslaar, die samen met zijn vrouw Lisa van der Elst (29) sinds 2012 eigenaar is van het bijzondere restaurant. ‘Het pand heeft verschillende functies gehad.’ Zo zou er een dansschool, een garage en een fietsenwinkel in hebben gezeten. Het pand fungeerde daarna zo’n 8 jaar als woonhuis van kunstenaar Adriaan Schalken. Hij noemde zijn huis tevens een plantenasiel. Mensen konden er hun plant laten overwinteren of achterlaten, ook werkte hij er met andere kunstenaars en ving er af en toe iemand op die hulp nodig had.
De kunstenaar stelde daarnaast zijn huis regelmatig open voor een feestje, waardoor het voorzichtig de functie van horeca kreeg. ‘Hij was niet vies van werken, maar wel van de vaste tijden die aan die feestjes en borrels gekoppeld waren’, vertelt Snitslaar. Daarom verliet de excentrieke man na de vuurwerkramp in Enschede – die veel schade toebracht aan het pand – zijn paradijs. ‘Naar Brazilië heb ik gehoord.’
Een echtpaar kocht aansluitend het pand en maakte er een serieuze horecagelegenheid van: een restaurant met 70 couverts. Na 10 jaar hadden die eigenaren bereikt wat ze voor ogen hadden met Het Paradijs en kreeg Snitslaar, die er al sinds zijn zestiende werkte, het aanbod om de zaak over te nemen.
‘In de tussentijd heb ik nog snel mijn studie Informatica afgerond. En mijn vrouw heeft haar diploma gehaald voor de hotelschool, met aansluitend een master Bedrijfskunde op de universiteit. Daarna waren we er klaar voor. Dit is wat we wilden.’

Visie voortzetten

Het Paradijs Enschede-039Snitslaar en zijn vrouw zetten er, net als hun voorgangers, de visie van kunstenaar Adriaan voort: een vrijheid-blijheid-mentaliteit en werken met oog voor de natuur. Zo hangen bijvoorbeeld de thee- en handdoeken uit de keuken in het restaurant te drogen. ‘We hebben hier de ruimte’, verklaart de eigenaar nuchter. Op de bovenverdieping treffen we ook een plank vol boeken. ‘Daar kunnen gasten boeken achterlaten, of er een gratis meenemen’, legt hij uit.
‘Ik heb er waardering voor gekregen hoe je hier met spullen en eten omgaat: proberen te werken met dat wat er is. Dat zit in me. Die visie, daar staan we achter en willen we voortzetten.’

Hemelwater

Nog steeds krijgt het restaurant regelmatig planten aangeboden, waarvoor elders geen plek meer is. ‘Het wordt hier te vol, dus nemen we eigenlijk niets meer aan. De planten in Het Paradijs worden besproeid met hemelwater. ‘Dat wordt hier opgeslagen’, zegt hij wijzend op de metershoge containers. ‘Heeft Adriaan ook ergens vandaan gehaald.’ Samen goed voor 14.000 liter regenwater.‘We zijn er nu druk mee bezig dat we de toiletten straks ook kunnen doorspoelen met dat water, maar daar zit qua techniek regelgeving aan verbonden.’

Isolatie

‘Het pand is echter niet op alle punten duurzaam’, vervolgt Snitslaar. ‘Het is slecht geïsoleerd.’ Hij droomt dan ook van een nieuw dak met een betere isolatiewaarde en als het even kan óók nog zonnepanelen. Gezien de investering die daarmee gepaard gaat, blijft het voorlopig bij het afnemen van groene stroom en het stoken van de open haard. ‘Recent hebben we alle verlichting vervangen door ledverlichting. Dat is dan zoiets wat ik gewoon moet doen.’

Voedselverspilling

Over het tegengaan van voedselverspilling, zegt de ondernemer: ‘Natuurlijk moet je wel eens eten weggooien, maar wij serveren geen vlees en vis en dat is toch het meest vatbaar voor bederf.
‘We scheiden het afval zo goed als kan. De 140 liter kliko voor restafval, het kleine model, hoeft maar eens in de 3 weken te worden geleegd.’ Hoe dat kan? Het Paradijs heeft een kleine kaart. Er is keuze tussen vier voor- hoofd-, of nagerechten. ‘We kopen vrij efficiënt in. En als er wat over is? ‘Dan kijken we of we daar een mooie soep van kunnen maken’, reageert Snitslaar. ‘Nu hebben we pastinaak over, dus morgen is de soep van de dag: pastinaaksoep. En als gasten hun bord niet leegeten, dan vraag ik of ze het eten mee naar huis willen nemen. Nee, daar hebben we geen speciale doggybag voor aangeschaft. We krijgen genoeg producten in bakjes aangeleverd, die halen we dan gewoon even door de vaatwasser. We willen het doen met de dingen die we hebben.’
Over kok Marieke Schrap zegt hij: ‘Bij de eerste voorzichtige horecastapjes van Adriaan, stond zij hier al in de keuken.’

Lokale producten

Het Paradijs Enschede-068Het Paradijs werkt met lokale producten. ‘We halen zoveel mogelijk uit de eigen regio. Vanochtend bijvoorbeeld kreeg ik een telefoontje dat de veldsla nog niet groot genoeg was en daarom nog niet geleverd kon worden. Leuk vind ik zulke dingen. Dat kun je echt wel verkopen aan de gasten.’
Het Paradijs werkt ook zoveel mogelijk met biologische producten. ‘Maar het is niet altijd te doen. Eigenlijk interesseert het me niet zoveel of een product daadwerkelijk ook een biologisch keurmerk draagt, belangrijker vinden we hoe de belasting ervan is op het milieu.’
Snitslaar koopt zijn groenten in bij biologische Tuinderij Bietenrood, de biologische én vegetarische wijn (sommige wijnhuizen maken gebruik van dierlijke producten als klaringsmiddel) komt van de Enschedese slijterij La Piquette, de appelsap van een boertje uit de buurt en de koffie wordt speciaal voor Het Paradijs gebrand door Fleur de Café in Deventer.

Personeel

Het Paradijs Enschede-055De ondernemers begonnen met zeven man in dienst. ‘Inmiddels zijn we met zeventien.’ Qua personeel probeert het restaurant duurzaam te zijn. ‘Regelmatig werken we met Wajongers.’
Vrijwilligers nemen de schoonmaak en de planten voor hun rekening. ‘Die planten zorgen wel voor zo’n 400 kilo snoeiafval per jaar. We doen best veel op het gebied van duurzaamheid’, besluit Snitslaar. ‘Maar dat hoeven we niet op spandoeken op de gevel te hangen. Het zit hier gewoon in het DNA. We móeten hier niet duurzaam zijn, maar dat is iets wat we wíllen.’

Checklist

Menu

  • Vegetarisch restaurant
  • Werkt met kleine kaart
  • Voedselverspilling wordt tegengegaan middels een wisselende kaart

Inrichting

  • Planten worden besproeid met hemelwater
  • Toiletten worden in de toekomst ook doorgespoeld met hemelwater
  • Ingericht met tweedehands meubilair
  • Wordt verlicht met ledverlichting
  • Op de vloer liggen verschillende restpartijen stenen

Personeel

  • Werkt regelmatig met Wajongers en vrijwilligers
Reageer op dit artikel