artikel

Herrie in horeca: tips om de akoestiek te verbeteren

Restaurant 1118

Akoestiek is vaak een ondergeschoven kindje in de horeca. ‘Geluid is echter cruciaal voor de kwaliteit van een horecabezoek en daarmee de ervaring van de gast. Die ervaart slechte akoestiek als een groot minpunt’, aldus designer Jeroen Smeele. Negen designers geven tips hoe je de akoestiek in de zaak kunt verbeteren. Van planten, nisjes en linnen op de tafels, tot gebruik van zachte stoffen en geperforeerd hout.

Herrie in horeca: tips om de akoestiek te verbeteren
Tank positioneert harde materialen op zo’n manier, dat ze akoestisch werken. Voorbeeld is de ‘Tree of life’ in de membersclub van A’DAM Toren in Amsterdam. Foto: Teo Krijgsman.

‘Goede akoestiek is een must. Helaas wordt de realisering hiervan om budgettaire redenen vaak verwijderd uit de aanbesteding. Maar dit moet bijna in alle gevallen met terugwerkende kracht weer worden toegevoegd’, zegt interieurarchitect Mehdi le Mair van King Kongs. Het team van DutchConcept legt uit wat het effect is van slechte akoestiek: ‘Een slechte akoestiek werkt erg storend, mensen kunnen elkaar slecht verstaan, sommige geluiden komen te hard binnen, muziek wordt overstemd. Met name schuivende stoelen en een brei van sprekende mensen kunnen zeer storend werken in horecabedrijven. Simpele maatregelen zijn goede glijnagels onder stoelen en tafels. Deze zijn voor iedere ondernemer eenvoudig toe te passen. Het gebruik van zachte materialen zoals kleden en gordijnen in het interieur, werkt ook mee aan een betere akoestiek.’

Klinkt als een kippenren

Tommy Kleerekoper van Tank zegt dat slechte akoestiek het lastig maakt om je te focussen op één geluid, waardoor het vermoeiend of irritant wordt. Kleerekoper: ‘Mensen gaan vaak harder praten om boven het geluid uit te komen, waardoor de ander ook weer harder praat, en voor je het weet klinkt het als een kippenren. Nu hoeft het bij horeca natuurlijk niet muisstil te zijn. Sterker nog, je wilt wel wat reuring in de zaak.’ Tank vindt het, in tegenstelling tot de andere designers die vaak met zachte materialen werken als het om akoestiek gaat, een leuke uitdaging om harde materialen toe te passen. ‘We positioneren deze materialen zó, dat ze akoestisch werken’, aldus de founding partner van Tank.

Ontwerper Hans Kuijten doet er alles aan in zijn ontwerpen om een klankkast van rumoer te voorkomen. ‘Er zijn tal van mooie oplossingen. Denk aan akoestische plafonds, maar ook tapijt en stoffering aan wanden of mooie meubels met stof helpen mee aan het verbeteren van het geluid. Zelf ontwerp ik hoekjes en ruimteverdelers in een zaak. Deze ‘breken’ het geluid.’

akoestiek verbeteren

Hans Kuijten past hoekjes en ruimteverdelers toe om geluid te breken, zoals bij Van der Valk Hotel Apeldoorn. Foto: Peter Baas

Akoestische meting

‘Een akoestische meting voorafgaand aan een project geeft de ondernemer inzicht in de maatregelen die moeten worden getroffen in een specifieke ruimte’, zegt designer Jeroen Smeele. ‘Vervolgens kun je akoestische oplossingen het beste op de grootste vlakken van een ruimte projecteren, waarbij oplossingen tegen wanden en plafonds het meest duurzame effect hebben. Veel gehoorde oplossingen over akoestische maatregelen onder tafels, bijvoorbeeld een noppenschuim onder een tafel bevestigen, bieden geen oplossing’, aldus Smeele.

Rein Rambaldo van De Horeca Fabriek stelt dat een slechte akoestiek je zomaar 20 procent van de jaarlijkse omzet kan kosten. ‘Op social media gaat een klacht over dit onderwerp al snel rond.’ Hij geeft aan dat er ook locaties zijn waarbij het niet mogelijk is om akoestiek aan te brengen. Rambaldo: ‘Voorbeeld hiervan zijn de hoge plafonds in MaMa Kelly Den Haag. Hier ligt daarom molton en wit linnen op de tafels: katoen absorbeert en heeft dus een gunstig effect op geluid. Gordijnen, canvas schilderijen, linnen en zachte vloeren bieden vaak ook oplossingen. Overigens geeft dit nooit het optimale effect’, aldus Rambaldo. Als beste akoestische oplossing noemt de eigenaar van De Horeca Fabriek een akoestisch spuitplafond. ‘Deze zijn in alle kleuren te krijgen.’ Verder zegt hij dat groepen ook problemen kunnen leveren. ‘Ze overstemmen de andere gasten. Bij MaMa Kelly zitten groepen daarom in een aparte ruimte.’

Akoestische designpanelen aan de wanden bij The Birdhouse in Amsterdam. Foto: Rinze

Accepteren dat het galmt

Ook Paul Linse van Studio Linse geeft aan dat het soms lastig is om storend geluid aan te pakken. ‘Vaak werk ik aan monumentale gebouwen waar gewoonweg niet veel geoorloofd is en vele elementen intact dienen te blijven. Wat kan helpen, zijn zware gordijnen, dan wel stroken toevoegen, gestoffeerd meubilair en waar mogelijk akoestische panelen, mits het de sfeer niet al te veel aantast. En soms eenvoudigweg accepteren dat een ruimte wat galmt. Een hoge grote ruimte zal nooit lekker klinken en dat verwachten gasten ook niet. En zeurpieten houd je altijd’, aldus Linse.

Slechte akoestiek hoeft niet altijd nadelig te zijn voor een bedrijf. Will Erens van Too Many Agencies: ‘Soms draagt slechte akoestiek bij aan het succes van de zaak.’ Als voorbeeld noemt hij café Panache in Amsterdam. ‘Een deel van het succes van het restaurant is te danken aan het gonzen van het geluid. Je waant je op een markt’, aldus Erens over het restaurant met geen enkel raam, dat is gevestigd in een oude marktopslag. ‘Het gebruik van zachte materialen zoals stoffen, en de verwerking van schuimen in het interieur helpen beide tegen galmen. Net als het gebruik van wanden met veel planten, stoffen als brandbestendige vilten of meervoudig samengestelde zachte materialen’, aldus de designer van Too Many Agencies.

akoestiek verbeteren

Modijefsky plaatste op het plafond van The Commons in Maastricht akoestische panelen van een soort vilt van gerecyclede petflessen. Foto: Maarten Willemstein

 

Esther Stam van Studio Modijefsky vindt dat een rumoerig café juist charme kan hebben. ‘Elkaar niet kunnen verstaan tijdens een etentje, is niet prettig; in een drukke bar is dat weer iets minder storend’, zegt Stam. De oprichtster van Modijefsky gebruikt vaak zachtere materialen zoals stoffen, leer, vilt en tapijt. ‘Andere elementen die bijdragen aan de akoestiek, zijn geperforeerd hout, planten en lichtarmatuur met akoestische oplossing.’ 

akoestiek verbeteren

Akoestisch muurkunstwerk van geperforeerd hout. Foto: DecoLegno

‘Akoestieke meting geeft inzicht welke maatregelen getroffen moeten worden’

Ook de lamp van In-Zee op de foto hiernaast is gemaak van dit akoestisch materiaal.

Zes oplossingen waarbij akoestiek en design hand in hand gaan

1. Bomen gemaakt van petflessen

akoestiek verbeteren
Nieuw in het assortiment van de bomen van het Finse merk Lovi zijn de Lovi Acoustic bomen. Deze worden vervaardigd van een viltmateriaal gewonnen uit gerecyclede petflessen. Het is een decoratieve en akoestische toepassing in één. Momenteel wordt gewerkt aan het doorontwikkelingen van bestaande producten en aan nieuwe ontwerpen. De ‘gewone’ bomen van Lovi, dus niet akoestisch, zijn verkrijgbaar in 14 kleuren en in verschillende maten: van 135 cm hoog met een kruindoorsnede van 70 cm, tot 400 cm hoog met een kruindoorsnede van 230 cm. Ook sparrenbomen verkrijgbaar in 9 kleuren. Lovi bomen worden geproduceerd van PEFC-gecertificeerd berken multiplex. Het hout is afkomstig van bomen uit Finse bossen, die na het kappen opnieuw worden aangeplant. Alle producten zijn ontworpen en gepatenteerd door Anne Paso.

2. Perforatie in wanden en interieur

akoestiek verbeteren

Beeld: DecoLegno

Met de nieuwe collectie Akoestiek van DecoLegno kunnen onderscheidende meubel- en interieurconcepten worden ontwikkeld, die een positieve bijdrage leveren aan het akoestische klimaat in een ruimte. De uitgesproken texturen uit de collectie Decoratief Plaatmateriaal van het Italiaanse merk Cleaf kunnen worden voorzien van een akoestische perforatie. Toegepast in (kasten)wanden, een bar of balie, ruimteverdelers en zelfs plantenbakken, levert dit een positieve bijdrage aan het verminderen van omgevingsgeluiden en dus aan een plezierig verblijf in de horecazaak.

3. Speciaal voor industriële interieurs

akoestiek verbeteren
OWA, ontwikkelaar en producent van innovatieve plafonds, bedacht een akoestisch plafondsysteem met de uitstraling van beton: OWA Raw Concrete, speciaal ontwikkeld voor industriële horeca-interieurs. ‘Het product maakt een einde aan de tweestrijd tussen akoestiek en industrieel design.’ OWA Raw Concrete oogt als ruw beton, maar biedt hetzelfde akoestische comfort als reguliere systeemplafonds. Hierdoor zijn een aangenaam geluidsniveau en goede verstaanbaarheid gegarandeerd. De Raw Concrete plafondpanelen absorberen 70 procent van de geluidstrillingen tussen de harde materialen, zoals betonnen vloeren en bakstenen muren, die normaal leiden tot een onprettige nagalm. OWA Raw Concrete is direct tegen het plafond toepasbaar of kan eenvoudig worden gemonteerd met een beproefd ophangsysteem. Spots, luidsprekers en functionele maatregelen zijn volledig te integreren in de Raw Concrete-panelen.

4. Akoestische kunst

akoestiek verbeteren

Het manipuleren van geluidsgolven is een vak waarmee Marjan Veltkamp zich bezighoudt. Het resultaat is haar productlijn Fields. Deze akoestiek verbeterende objecten zijn met de handgemaakt. Veltkamp: ‘Met unieke materialen en vormen zijn akoestische verbeteringen te realiseren, die ook nog eens een weldaad voor het oog blijken te zijn.’ Fields zijn verkrijgbaar in diverse kleuren en vormen met oorsprong uit de natuur. De objecten worden uitsluitend gemaakt van 100 procent wollen naaldvilt. Dit materiaal verzacht het geluid, werkt dus als een demper, en heeft uitstekende isolatie-eigenschappen. Bovendien is het onbrandbaar en vanwege de productietechniek 100 procent recyclebaar.

5. Duurzaam akoestisch materiaal

akoestiek verbeteren

Beeld: In-ZeeBeeld: Maarten Willemstein

In-Zee introduceert de In-Felt collectie: akoestische ruimtedelers, wandtegels, wandpanelen en lampenkappen. In-Felt is een duurzaam akoestisch materiaal vervaardigd uit onder andere gebruikte petflessen. In-Zee heeft zich gespecialiseerd om van dit milieuvriendelijke materiaal kwalitatieve en stijlvolle interieurproducten te maken. De lampen, tegels en panelen zijn standaard verkrijgbaar in 26 kleuren. In-Zee produceert ook ideeën van de ondernemer zelf, als het gaat om design, patroon, lampenkap of andere oplossing.

6. Stof zorgt voor warm omgevingsgeluid

akoestiek verbeteren
Het ambachtelijk bedrijf Ron de Groot Theatertextiel biedt diverse maatwerkkwaliteitsoplossingen aan om akoestische problemen in de horeca op te lossen. Nieuw in het assortiment is de Texacoustic. Een akoestische stof die zelfs in een fabriekspand nog een warm omgevingsgeluid kan creëren. De stof is in 13 kleuren leverbaar en toepasbaar in gordijnen en panelen. Deze doeken kunnen ook voorzien worden van (foto)print. Zodoende bestaat de mogelijkheid om de doeken als schilderij of wandversiering op te hangen.

Maatregelen om de akoestiek te verbeteren

  1. Akoestische meting voorafgaand aan het project geeft inzicht in de maatregelen die je moet treffen in de ruimte.
  2. Toepassing van akoestische plafond- en wandelementen. Voorbeeld: akoestisch spuitplafond, in alle kleuren leverbaar.
  3. Gebruik van zachte materialen zoals kleden, tapijten, zachte wandbekleding, zachte vloeren, schuimen, brandbestendige vilten en gordijnen.
  4. Wanden met planten.
  5. Glijnagels onder stoelen en tafels.
  6. Gestoffeerd meubilair.
  7. Canvas schilderijen.
  8. Hoekjes creëren en ruimteverdelers plaatsen: deze helpen het geluid te ‘breken’.
  9. Molton en linnen op de tafels. Katoen absorbeert.
  10. Zorg dat je voor grote groepen een speciale ruimte hebt. Groepen overstemmen de andere gasten.
  11. Het beste kun je akoestische oplossingen op de grootste vlakken van de ruimte projecteren, waarbij oplossingen tegen wanden en plafonds het meest duurzame effect hebben.
  12. Geperforeerd hout (zie afbeelding) absorbeert geluid beter.
  13. Lichtarmatuur en akoestische oplossing ineen, bijvoorbeeld schublampen.
  14. Harde materialen zo positioneren dat ze toch akoestisch werken.

Wat helpt niet?

Akoestische maatregelen onder tafels, bijvoorbeeld een noppenschuim, bieden geen oplossing.

 

Reageer op dit artikel