De prijzen in restaurants, broodjeszaken en cafés stijgen volgend jaar naar verwachting met 4,5 procent volgens het Food Service Instituut Nederland (FSIN). Het instituut stelt ook dat de omzet van restaurants en cafés dit jaar groeit, maar dat de groei volledig komt door hogere menuprijzen.
Gasten letten ondertussen scherper op hun uitgaven. Het aantal bestellingen neemt af. ING-betaaldata over de eerste negen maanden van 2026 laten hetzelfde patroon zien: er werd bij restaurants en cafés 3,5 procent meer uitgegeven aan eten en drinken, terwijl er 1 procent minder werd besteld.
'De rek raakt uit prijsverhogingen. Horecaondernemers kunnen hun marge beschermen door productiever te werken en scherp te sturen op de waarde voor de gast. Denk aan een slimmere personeelsplanning, efficiëntere processen en automatisering waar die aantoonbaar rendeert. De kernvraag blijft: levert een hogere prijs ook voldoende gastwaarde op? Anders leiden hogere menuprijzen uiteindelijk tot minder gasten', aldus Sjuk Akkerman, ING Sector Banker Services & Leisure.
Totale horecaomzet groeit, maar hotels leveren in
De horecaomzet groeide in het tweede kwartaal van 2026 met 2,2 procent ten opzichte van een jaar eerder (CBS). De omzet van eet en drinkgelegenheden steeg met 3,5 procent. Kantines en catering noteerden met 4,1 procent de sterkste groei. De omzet van logiesverstrekkers daalde met 0,9 procent.
Hotels zetten 2 procent minder om, terwijl overige logiesverstrekkers, waaronder campings en vakantieparken, 1,5 procent meer omzet behaalden. Het ondernemersvertrouwen in de horeca verbeterde in het derde kwartaal van min 30,1 naar min 19,5, maar bleef sterk negatief.
'De omzetontwikkeling verschilt sterk per deelsector. Eet- en drinkgelegenheden groeiden, terwijl hotels minder omzet boekten. Die daling hangt waarschijnlijk samen met de verhoging van de btw op logies. Sinds 1 januari 2026 geldt voor hotelovernachtingen en vakantiehuisjes een tarief van 21 procent, tegenover 9 procent daarvoor. Voor kampeerplaatsen bleef het tarief 9 procent. Voor ondernemers is het daarom belangrijk scherp te sturen op prijs, bezetting, kosten en marge, ' aldus Akkerman.
Toerisme goed voor €117,6 miljard euro en 6,7 procent van de banen
De Impactmonitor Toerisme van NBTC brengt de economische, maatschappelijke en ecologische impact van toerisme in Nederland samen. In 2025 bedroeg de totale economische betekenis van toerisme en recreatie 117,6 miljard euro.
De sector was goed voor 4 procent van de Nederlandse economie en 6,7 procent van alle banen. Nederland telde 29,8 miljoen binnenlandse en 22,3 miljoen buitenlandse verblijfsgasten. De monitor bevat ook voorlopige inzichten over 2026. Ondernemers kunnen deze gegevens gebruiken om ontwikkelingen in gastvraag, herkomstmarkten en regionale spreiding te volgen.
