De restaurantmarkt laat sinds halverwege 2025 een duidelijke omslag zien. Het aantal fysieke betalingen in restaurants daalde over heel vorig jaar met 0,6 procent, in het eerste kwartaal van 2026 zelfs met 3,5 procent. Tegelijkertijd trok het aantal online bestellingen met een toename van 3,5 procent juist weer aan, waarmee het online kanaal opnieuw aan belang wint binnen de totale restaurantmarkt.
Ward van der Stee, sector analist Retail en Leisure bij ABN AMRO Sector Expertise: 'Voor deze analyse maken wij gebruik van anonieme geaggregeerde transactiedata. Daarbij kijken wij specifiek naar fysieke als online bestedingen van Nederlandse gasten bij restaurants. Fastfood-restaurants, kort gezegd alle restaurants zonder bediening of met een bestelzuil, vallen buiten deze groep.'
Meer omzet
Terwijl het aantal fysieke transacties is afgenomen, zetten restaurants fysiek toch meer om: een toename van 2 procent vorig jaar. Dat betekent dat de gemiddelde uitgaven per gast zijn gestegen. Bij online bestellen steeg de omzet met 8 procent, veel meer dan de groei van 3,5 procent in het aantal online bestellingen.
Van der Stee: 'Dat betekent ook hier dat de gemiddelde uitgave per gast is opgelopen. Toch is de stijging van de omzet minder positief dan op het eerste oog lijkt: voor afhaalmaaltijden en voor maaltijden in het restaurant moest vorig jaar gemiddeld een kleine vier procent meer betaald worden. De omzetgroei van fysiek in het restaurant (2 procent) bleef daarbij achter.'
Vaker afhaalmaaltijd
Afhaal- en bezorgrestaurants presteerden minder goed, nadat de prijzen daar veel harder begonnen te stijgen dan in gewone restaurants, na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne. Daardoor kozen gasten weer vaker voor het fysieke restaurant in plaats van afhalen of laten bezorgen. Gasten lijken nu te wennen aan deze hogere prijzen voor afhaal- en bezorgmaaltijden en kiezen weer vaker voor het gemak van een afhaal- of bezorgmaaltijd.
Van der Stee: 'Onze transactiedata over begin 2026 lijkt dat beeld te bevestigen. Onlinebestedingen bij restaurants groeien opnieuw in het eerste kwartaal, terwijl die van bezoekers in het fysieke restaurant daarbij achterblijven. Daarmee lijkt geen sprake van een tijdelijke uitschieter, maar van een meer structurele verschuiving in consumentengedrag. Anders dan tijdens corona is er nu geen extreme piek in bezorging, maar wel een gestage herwaardering van online gemak.
Aantal restaurants neemt af
Het aantal restaurants is met 6 procent gedaald sinds 2020, een trendbreuk met de ontwikkeling van voor de coronapandemie. Deze daling is het gevolg van de flink gestegen kosten door onder meer gestegen prijzen van inkoop en energie, en oplopende huur. Tegelijkertijd was personeel lastig te vinden en steeg de concurrentie van bezorg- en haalrestaurants: hun aantal steeg sterk tijdens de coronapandemie. Aan de groei in bezorg-en afhaalrestaurants kwam een eind door de eerdergenoemde prijsstijgingen. Maar hoewel de concurrentie van bezorg- en haalrestaurants niet verder stijgt, neemt deze ook niet sterk af.
Er lijkt dus ook hier een soort herwaardering bezorg- en afhaalrestaurants te ontstaan. Nu prijzen niet meer bovengemiddeld stijgen, wordt er langzaam weer vaker voor het gemak van bezorg- of afhaalmaaltijd gekozen. Een restaurant bezoeken lijkt daardoor iets minder aantrekkelijk geworden.
