ABN AMRO verwacht dat de groei in veel sectoren, waaronder de horeca, gaat afkalven door het chronische gebrek aan personeel. Tegelijkertijd neemt de vraag naar arbeidskrachten met specifieke kennis sterk toe. 'De personeelstekorten beginnen nu echt pijn te doen en op korte termijn verwachten wij daar geen verandering in', zegt Franka Rolvink Couzy, Hoofd Sector Research van ABN AMRO.

In de horeca uit die pijn zich soms heel zichtbaar: verschillende restaurants hebben de deuren al gesloten waarbij het gebrek aan personeel als reden werd gegeven. Ruim 30 procent van de horecaondernemers ziet personeelstekorten als belemmering voor groei, blijkt uit de
conjunctuurenquête van het CBS uit november. Een jaar eerder lag dat nog net onder de 20 procent en eind 2016 slechts rond de 10 procent.

'Bedrijven zien zich dan ook genoodzaakt ingrijpende maatregelen te nemen', zegt Rolvink Couzy. 'Een mogelijke oplossing is om extra te investeren in opleiding en training, maar dat alleen is niet voldoende. De uitdaging voor ondernemers ligt in het vinden van nieuwe manieren om personeel aan zich te binden. Dit kan bijvoorbeeld door het bieden van flexibele werktijden, of het geven van extra salaris als mensen bereid zijn meer uren te maken. Ook is het van groot belang dat bedrijven inzetten op automatisering en robotisering om het structurele tekort aan arbeidskrachten het hoofd te bieden.'

Fundamenten voor groei

De groeifundamenten die de horeca in 2018 kende, blijven in 2019 en 2020 van kracht. Een van die fundamenten is de gegroeide consumptie buitenshuis. De consument heeft meer eetmomenten dan vroeger en bezoekt met grote regelmaat fastfoodzaken en restaurants. Daarom kan het bijvoorbeeld kansrijk zijn om een eetmoment toe te voegen: denk bijvoorbeeld aan (fastfood-) restaurants die tegenwoordig ontbijt aanbieden. Deze trend wordt sterk gedreven door demografische omstandigheden: een op de vijf millennials eet minimaal een keer per week buitenshuis.

Een ander belangrijk fundament onder de groei van Leisure is toerisme. In 2018 neemt het aantal logies-overnachtingen in Nederland met
4,2 procent toe. Voor 2019 gaan we uit van een stijging van 3,7 procent, vooral gedreven door buitenlands toerisme. Tegelijkertijd herkent niet iedere ondernemer zich in de duidelijke groeicijfers van de sector. Een van de oorzaken hiervan is dat in sommige plaatsen het aanbod fors is toegenomen. Zo worden in de komende jaren diverse hotelprojecten gerealiseerd, bijvoorbeeld in Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Rotterdam en de provincie Limburg. Bovendien is Airbnb een doorn in het oog voor aanbieders van overnachtingen. Door deze toegenomen
concurrentie is het inzetten op onderscheidend vermogen van het grootste belang.

Tekort aan koks

De basis mag sterk zijn, maar de groei vertraagt in 2019 en 2020. De vertraging in het groeitempo wordt mede veroorzaakt door het
tekort aan arbeidskrachten. Diverse restaurants en cafés zijn al gesloten om de simpele reden dat er te weinig personeel was om deze
ondernemingen te bestieren. Van elke 100 vacatures in Nederland zijn er op dit moment 5 voor een baan in de horeca. Sinds 2008 is deze vacaturegraad niet zo hoog geweest.

Veel bedrijven ervaren het tekort dan ook als belemmering, waar dat enkele jaren terug slechts mondjesmaat zo werd ervaren. De
tekorten betreffen in het bijzonder koks en bedieningspersoneel. Eerder vermeldde het UWV al dat er een groot verloop is onder
mensen die een opleiding tot kok hebben gevolgd. Het is daarom belangrijk dat ondernemingen hun werknemers binnenboord
weten te houden, bijvoorbeeld door hen een duidelijk carrièreperspectief te bieden.